روغن ارده کنجد فرادید
تعرفه تبلیغات در خواندنی ها
روغن ارده کنجد فرادید
تعرفه تبلیغات در خواندنی ها

گزینه جنگ، این‌بار روی میز ایران است؟

یک کارشناس مسائل استراتژیک معتقد است باید آمریکایی ها بدانند که احتمال جنگ از طرف ایران همیشه وجود دارد، در غیر این صورت باید منتظر اقدامات وسیع تر ترامپ علیه ایران باشیم.

گزینه جنگ، این‌بار روی میز ایران است؟

زهره نوروزپور: دونالد ترامپ رئیس جمهور آمریکا روز یکشنبه سپاه پاسداران را در لیست گروه های تروریستی قرار داد. پیش از این نیز در سال 2007 سپاه قدس، که شاخه نظامی نیروهای مسلح کشورمان محسوب می شود در لیست گروه های تروریستی قرار گرفت. برخی تحلیلگران معتقدند اقدام ترامپ به منزله جنگ است، برخی دیگر معتقدند این تنهای یک عمل سیاسی برای خوش خدمتی به نتانیاهو برای پیروزی در انتخابات بود. در این‌باره با دیاکو حسینی کارشناس ارشد روابط بین الملل گفتگو کرده ایم که از نظر می گذرانید:

قرار گرفتن نام سپاه پاسداران در لیست گروه های تروریستی  را از چهار جنبه اقتصادی، سیاسی، نظامی و امنیتی تحلیل کنید.
اقدام آمریکا علیه سپاه به لحاظ اقتصادی هیچ تاثیر فوری بر اقتصاد ایران نمی گذارد. اما در میان مدت عملکرد اقتصادی سپاه می تواند اهرم فشاری بر کشورهایی شود که به نحوی در زمینه اقتصادی با سپاه همکاری دارند، شرکت های وابسته به سپاه در این کشورها فعال هستند که آمریکا می تواند آنها را وادار به قطع رابطه کند که مهمترین آن عراق است و در آینده می تواند شامل حال کشورهای دیگر مانند افغانستان و سوریه شود.

به لحاظ سیاسی فکر می کنم که تاثیر مستقیم آن بر برجام است که آخرین ضربه ای بود که ترامپ می توانست به این توافقنامه هسته ای بزند و این همکاری ها را به زعم خودش یا کاهش دهد یا متوقف کند.



توسعه استانداردهای اف ای تی اف در ایران یکی از پیامدهای آن خواهد بود. برای اینکه اف ای تی اف با این هدف طراحی شده است که از تامین مالی تروریسم جلوگیری کند. اگر سپاه گروه تروریستی باشد و اگر اف ای تی اف در ایران به اجرا گذاشته شود، به این معناست که یک ریال از درآمدهای ایران نباید به سپاه تعلق بگیرد و همه می دانیم که چنین مساله ای ممکن نیست.

آمریکایی ها و یا دست کم طراحان این ایده انتظار دارند ایران را تحریک کنند تا متعاقب آن کشورمان به سمت رفتارهای تند سوق پیدا کند و در نهایت زمینه سازی برای بالا بردن تنش ها و شاید یک برخورد نظامی با ایران شکل بگیرد. ضمن اینکه این اقدامات در بلند مدت این امکان را به آمریکا می دهد که تلاش کند تروریست نامیدن سپاه را در جهان عادی سازی کند، این کاری بود که آنها با حزب الله لبنان نیز کردند و کشورهای زیادی هم با آن مخالفت کردند. آمریکایی ها پس از سال ها استمرار در تروریست نامیدن حزب الله، موفق شدند که در ادبیات بین المللی این نام را جا بیندازند، در مورد سپاه هم این به عنوان یک هدف می تواند مد نظر قرار داده شود.

به  لحاظ نظامی فکر نمی کنم منجر به برخورد شود. در عین حال سوء محاسبه را برای طرفین افزایش می دهد با توجه به اینکه ایران هم تلافی کرد و سنتکام را یک گروه تروریستی اعلام کرد؛ ممکن است منجر به افزایش اصطکاک در مناطقی که سپاه و نیروهای آمریکایی حضور دارند، شود. هرنوع همکاری احتمالی میان نیروها و بین ایجاد کانال های ارتباطی را نیز  می تواند تحت تاثیر قرار دهد.

در مجموع کاری که آمریکایی ها کردند ظرفیت های تنش بین ایران و آمریکا را به طرز قابل توجهی افزایش می دهد نکته مهمتر این که راه مذاکره دو کشور و بهبود روابط را تا اندازه زیادی اگر نگوییم مسدود می کند، دشوار می کند.



برای اینکه حتی در دولت های بعدی، مقامات آمریکا قادر باشند بر روی مساله هسته ای بار دیگر با ایران به توافق برسند، موضع تروریست نامیدن سپاه عملا باعث می شود که عادی سازی روابط صورت نگیرد.

زمانی این اتفاق خواهد افتاد که استدلال حقوقی قابل توجهی درباره حذف نام گروه ترویستی سپاه از لیست سیاه در جامعه سیاسی آمریکا طرح شود که این اتفاق وقتی عملی می شود که یا ماهیت سپاه تغییر کند یا سیاست منطقه ای ایران دگرگون شود که بسیار سخت و حتی عاقلانه هم نیست. با این حساب عادی سازی روابط در آینده ممکن است دچار مشکلات جدی شود.

از لحاظ امنیتی چه تبعاتی برای مردم ایران دارد؟ با توجه به حملات مکرر اسرائیل به مواضع ایران، آیا فعالیت سپاه محدودتر می شود؟ با توجه به اینکه اسرائیل  به بهانه تروریست بودن سپاه پاسداران ممکن است حملات بیشتری به نیروهای ایرانی داشته باشد یا حتی این مساله دستخوش خروج نیروهای کشورمان از سوریه شود. یا به عنوان مثال در خلیج فارس و دیگر کشورهای منطقه به دلیل اینکه آمریکا سپاه را در لیست گروه های تروریستی قرار داده است کشورهایی به خود حق هر حمله ای را به نیروهای ما بدهند.
این یک تصمیم یک جانبه از سوی آمریکا بوده است. عملا تبعات واقعی و جدی بر روی سپاه نخواهد داشت. مگر اینکه آمریکا تصمیم بگیرد این اسم گذاری را تبدیل به سیاست عملی کند و تلاش کند با سپاه مقابله نظامی کند که به معنای شروع جنگ خواهد بود.

از طرفی این کار عمدتا  تبلیغاتی و تا اندازه بسیار زیادی مطالعه نشده است و به ترامپ کمک می کند تا آن را تابوشکنی قلمداد کند و نشان بدهد که دولت های قبلی او نتوانستند این تابو را بشکنند. همچنین کمک به پیروزی نتانیاهو در انتخابات بسیار امر مهمی بود و پیامد آن را هم دیدیم.

از طرف دیگر این بدان معنا نیست که از فردا آمریکا با نیروهای ایران در خلیج فارس یا فراتر از خلیج فارس مقابله نظامی کنند یا همان رفتاری که با گروهای تروریستی داشتند با نیروهای ایرانی هم این رفتار را داشته باشند.

ظرفیت عملی نکردن اسم گذاری روی سپاه، پیامدهای خیلی جالبی را هم در آینده خواهد داشت؛ لیست گروه های تروریستی آمریکا همیشه فعال بوده است ولی درباره سپاه قابل اجرایی هم نیست! بنابراین کمک خواهد کرد که اعتبار این لیست به تدریج از بین برود و سایر افرادی هم که در این لیست قرار گرفته اند عادی سازی شوند.

اگر قرار باشد که سپاه تروریست باشد و آمریکا نتواند مشابه گروه تروریستی با آن رفتار کند، خود به خود گروه هایی که در این لیست قرار گرفتند به مرور زمان، برچسب  تروریستی بودن را از دست می دهند و آنها هم به وضعیت عادی نزدیک می شوند.

این امر موجب می شود که ضربه بزرگی به این اقدام سنتی آمریکا وارد شود و در آینده نتوانند از لیست گروه های تروریستی خود استفاده ابزاری کنند.

کنگره طرحی را به سنا می برد که حمله نظامی و جنگ با ایران را طبق ضوابطی ممنوع می کند. اگر مساله جنگ نیست پس کنگره به چه دلیل دست پاچه شده است؟
اسم عوض کردن تاثیری در توان نظامی نمی گذارد. در افکار عمومی هم به این صورت است. زمانی است که به یک نظر بین المللی می رسیم و ممکن است که اصلا نظر تغییرکند! (اجماع بین المللی) اما اینکه یکجانبه تصمیم گرفته شود در حالی که در خود امریکا هم مخالفان زیادی دارد منجر به تغییر سیاسی عملی نمی شود. این فقط یک تغیر اسم برای ایجاد فشار روانی است و محیط عملیاتی- نظامی ایران یا آمریکا را مطلقا تغیر نخواهند داد.

بنابراین این مساله منجر برخورد اتوماتیک بین ایران و امریکا نمی شود، اما در عین حال استعداد بدفهمی راهم میان طرفین افزایش می دهد.  به این معنا که احتمال برخورد ناخواسته بالاتر رفته است  و نه یک برخورد اتوماتیک بین دو کشور. در کنار این معتقدم منجر به محافظه کاری بیشتر نظامی هم می شود. طرفین ایران و امریکا که خواستار جنگ نیستند ممکن است به مراتب احتیاط بیشتری را در مقایسه با گذشته در رفتار نظامی خودشان صورت دهند، اینکه طرفین یک رفتار نامتناسب نشان دهد و منجر به جنگ بین دو کشور شود. بنابراین  احتیاط نظامی در طرفین را هم افزایش خواهد داد.

این رفتار نشانه همان طرح مورد اشاره شما است، این اقدامات طرفین منجر به جنگ نخواهد شد چون آمریکایی با تصویب این لایحه می خواهند مطمئن باشند که جنگی در نخواهد گرفت.

به نظر شما وضعیت چرا تا این اندازه حاد شده است؟ ایا ایران در مقابل به آمریکا راهبرد ضعیفی اتخاذ کرده است؟ رفتار ایران طوری شده است که گویی ما نشسته ایم فقط نظاره می کنیم! تحلیل شما از نوع رفتار ایران مقابل آمریکا چیست؟ و در نهایت چه باید کرد؟
یکی از دلایلی که منجر شد کار به ایجا برسد این است که ایران بیش از اینکه لازم بوده باشد، خویشتن داری به خرج داده است. دولت ترامپ از زمانی که به قدرت رسیده است کارهای مختلفی را انجام داده است. تابوهایی را شکسته که قبل از آن حتی تصورش هم سخت بود؛ چون این تلقی وجود داشت که با شکستن این تابوها ممکن است وضعیت از کنترل خارج و آمریکا متضرر شود. خروج آمریکا از برجام، اعمال تحریم های حداکثری دو تابو شکنی مهم در تاریخ آمریکا است. یکی دیگر از این تابوها شایعه دستوری از سوی ترامپ بود که گفته بود ناوهای آمریکا هر قایقی از ایران را که مشاهده کردند مرود هدف قرار دهند.

یا موارد دیگر مانند انتقال سفارت به بیت المقدس، بلندی های جولان و در نهایت گنجاندن سپاه در لیست گروه های تروریستی،تا به امروز ترامپ نشان داده است که با شکستن این تابوها هیچ اتفاقی نیفتاده و ان هراس ها، صرفا محدودیت های ذهنی روسای جمهوری قبلی آمریکا بوده است. در نتیجه امریکا همه این تابوها را شکسته و ایران در تمامی موارد محافظه کارانه و با احتیاط برخورد کرده است و هیچ اتفاقی هم از سوی ایران نیفتاده است! خب پس چرا امریکا تابوهای بیشتری نشکند؟  مثلا نهاد رهبری را در آینده به عنوان گروه حامی تروریست اعلام کند، حتی ریاست جمهوری ایران! اوضاع می تواند از این هم بدتر شود یا حتی یک حمله محدود به تاسیسات هسته ای به بهانه های  مختلف! با این تصور که ایران هیچ کاری مقابل ما انجام نمی دهد!

من فکر می کنم لازم است که در مواقعی به آمریکا نشان دهیم که اقدامات آنها هزینه هایی را داشته است و اگر روسای جمهور قبلی آمریکا این کار را نکردند برای این بوده که نسبت به این هزینه ها واقف بوده اند. ما تا امروز این کار را نکردیم شاید اگر ما سال 2007 که آمریکا سپاه قدس را در لیست تروریستی قرار داد اقدامی انجام می دادیم امروز آنها کل سپاه را در لیست تروریستی قرار نمی دادند.

امروز که این اتفاق افتاده است برای جلوگیری از شکستن تابوهای بیشتر ایران باید رفتار های سنجیده تری داشته باشد که نشان دهد اماده است که هزینه های امریکا را برای ارتکاب چنین رفتاری افزایش دهد.
هم به لحاظ دیپلماسی هم نظامی باید اماده باشیم که ایران از برخورد ناخواسته یا احتمالی نمی ترسد و حتی ممکن است که به ان سطح هم حرکت کند.

منظور شما افزایش حضور در منطقه است؟
حضور نظامی ما در منطقه به خواست بقیه کشورها بوده است و طبیعتا نمی توانیم بدون وو درخواست واقعی دولت ها در آن کشورها باشیم.

49310

نظرات خوانندگان نظر شما در مورد این مطلب؟
اولین فردی باشید که در مورد این مطلب نظر می دهید
ارسال نظر