مسعود پزشکیان، رئیس جمهور در «همایش ملی جایگاه شوراهای اسلامی و مشارکت مردم در قانون اساسی» با بیان اینکه مصممیم همه مسیرهایی که به رانت و رشوه منجر میشود را قطع کنیم، اظهار کرد: بنده به فکر این نیستم که دوره دیگر به من رأی بدهند یا ندهند بلکه به فکر این هستم تا جایی که ممکن است جلوی همه این رانتخواریها را بگیرم که البته کار سادهای نیست.
وی تصریح کرد: وقتی در چنین امری مداخله میکنیم از بسیاری جاها به ما گیر میدهند و مسائل بسیاری را وارونه جلوه میدهند. همه باهم به جایی رسیدیم که همه باید نوع دیگری فکر کنیم و تصمیم بگیریم.
پزشکیان با تاکید بر اینکه میخواهیم عدالت را پیاده کنیم، تصریح کرد: عدالت چطور پیاده میشود؟ با دادن ارز به عدهای که امضا بدهند یا دوست و آشنای من باشند و ارز 70 هزار تومانی و 28 هزار بگیرند و هرکسی هم با ما رابطه نداشت در نوبت بماند تا چه زمانی به او تعلق بگیرد؟
رئیسجمهوری یادآور شد: اکنون ارز در تالار دوم عرضه میشود و هرچقدر هم گران شود مابهالتفاوتش را به حساب مردم واریز میکنیم. ما که باید ارز بدهیم، آن ارز را به حساب همه مردم واریز میکنیم.
وی تصریح کرد: فردی امروز تماس گرفته که ارزی دریافت میکرده و میگوید 100 میلیارد ضرر کردم. او 100 میلیارد ضرر نکرده بلکه در حال دریافت 100 میلیارد یارانه مابهالتفاوت ارزی از ما بوده است. میدانید 500 میلیون یا 1 میلیارد دلار چقدر مابهالتفاوت ارزی دارد که عدهای آن را میخوردند؟
پزشکیان در بخش دیگری از سخنانش با تاکید بر اینکه هیچکس گناه نکرده که در دولت استخدام شده است، ادامه داد: او را در دولت استخدام کردهام و کاری هم به او نسپردهام و او نیز کاری نمیکند؛ تقصیر او نیست، تقصیر من است که کاری برای تعریف نداشتم و بدونتوجه به این امر به دستگاه اجرایی نیرو اضافه کردهام.
رئیسجمهوری با بیان اینکه عامل ایجاد تورم بانکها و دولت هستند، یادآور شد: تقصیر برای یک نفر نیست همه باهم مملکت را به اینجا رساندهایم هم دولت مقصر است، هم مجلس.
وی در بخش دیگری از سخنانش با اشاره به چالشهای اساسی مدیریت کشور اظهار کرد: مشکل اصلی کشور صرفاً کمبود اختیار نیست، بلکه مسئله بنیادین، فقدان نقشه و چشمانداز مشخص برای توسعه شهرها و مناطق مختلف است. تا زمانی که ندانیم در شهرها به کدام سمت حرکت میکنیم و برای هر منطقه چه نقشهای در نظر گرفتهایم، اعطای اختیار راهگشا نخواهد بود.
پزشکیان تاکید کرد: در غیاب نقشهای روشن، فرد و نهاد بر اساس ذهنیت شخصی خود اقدام به ساختوساز و تصمیمگیری خواهد کرد. باید مشخص شود قرار است چه چیزی ساخته شود، سپس به مسئولان گفته شود که با اختیار کامل، آن برنامه را اجرا کنند.
رئیسجمهوری با یادآوری وضعیت برخی کلانشهرها و مناطق پیرامونی پایتخت افزود: امروز تهران، کرج، قزوین، ورامین و دیگر شهرهای اطراف با بحرانهای جدی همچون کمبود شدید منابع آب، فرونشست زمین و مشکلات متعدد زیستمحیطی مواجهاند. اگر از ابتدا نقشهای جامع و مبتنی بر مطالعات کارشناسی و علمی وجود داشت که مشخص میکرد این مناطق تا چه حد باید توسعه یابند و چه میزان بارگذاری جمعیتی و عمرانی در آنها مجاز است، امروز با چنین شرایطی روبهرو نبودیم. در این وضعیتی تفاوتی نمیکند اختیار در دست چه کسی باشد چون فقدان نقشه، نتیجهای جز بحران به همراه نخواهد داشت.
وی تاکید کرد: وقتی در نقشهای ملاحظات فنی، زیستمحیطی، اجتماعی و اقتصادی دیده شده باشد، میتوان اختیار اجرا به مدیران مختلف، اعم از فرمانداران، استانداران و سایر مسئولان واگذار کرد. اختیار بدون نقشه، در حقیقت به معنای هرجومرج است؛ زیرا هر کسی بر اساس تشخیص فردی خود عمل میکند.
پزشکیان تاکید کرد: مشکل اصلی فقدان نقشه جامع است. از همان ابتدا نیز این مسئله را مطرح کردهام. حتی برخی کارشناسان در واکنش به طرح موضوع جابهجایی پایتخت گفتهاند که پیش از هر اقدامی باید به بحران آب توجه شود؛ چرا که اگر بارش آسمانی نباشد و منابع زیرزمینی نیز در حال تخلیه باشد، با پدیده فرونشست زمین که همه از آن آگاهند، گزارشدهی صرف راه به جایی نخواهد برد. ابتدا باید نقشه داشت، سپس اختیار را متناسب با آن نقشه توزیع کرد؛ چه این اختیار در دست من باشد، چه در اختیار دیگران.
رئیسجمهوری ادامه داد: تا زمانی که نتوانیم با همفکری و تعامل جمعی این مسئله اساسی را حل کنیم، روند فعلی ادامه خواهد یافت و کشور هر روز با بحرانهای بیشتری روبهرو میشود.
پزشکیان در بخش دیگری از سخنانش با اشاره به فشارهای خارجی گفت: دشمنان به این دلیل چشم طمع به ایران دوختهاند و تصور کردهاند کار در اینجا دشوار شده است. از یکسو با اعمال تحریمها و محدودیتهای اقتصادی، مسیرهای توسعه کشور را مسدود میکنند و از سوی دیگر، ژست دلسوزی برای مردم ما میگیرند. همان کسانی که خود مرتکب جنایات گسترده و کشتار جمعی شدهاند، امروز مدعی دفاع از حقوق بشر هستند.
پزشکیان در ادامه با تأکید بر دشواری فرآیند اصلاحات ساختاری تصریح کرد: تغییر، فرآیندی ساده و فوری نیست. اقداماتی که اخیراً در حوزه ارز انجام شده، باهدف مقابله با رانت، انحصار و ویژهخواری بوده است. پیش از این، افرادی با دریافت ارز ترجیحی، به ازای هر دلار دهها هزار تومان سود کسب میکردند و این امر نوعی یارانه پنهان و بیعدالتی آشکار بود؛ فرقی هم نمیکرد که فرد دریافتکننده ارز، مذهبی باشد یا غیرمذهبی، معتقد باشد یا غیرمعتقد.
رئیسجمهوری ادامه داد: اقدام اخیر دولت به معنای حذف یارانهها نبوده است، بلکه یارانهها بهصورت مستقیم به حساب همه افراد جامعه واریز شده تا ضمن جلوگیری از رانت و فساد، عدالت در توزیع منابع نیز محقق شود.
وی با اشاره به اقدامات حمایتی دولت از معیشت مردم، گفت: برخی ادعا میکنند اجرای این سیاستها موجب افزایش تورم خواهد شد اما محاسبات نشان میدهد یارانهای 1 میلیون تومانی به ازای هر فرد، نهتنها حذف نخواهد شد، بلکه در صورت افزایش نرخ ارز نیز متناسب با آن افزایش مییابد و بهطور کامل حفظ میشود.
پزشکیان افزود: از این مبلغ، حدود 800 هزار تومان امکان تأمین 11 یا 12 قلم کالای اساسی و معیشتی را فراهم میکند. این در حالی است که پیش از اجرای این روند، همین رقم 800 هزار تومان بوده، اما با توجه به تورم ایجادشده در کالاهایی نظیر گوشت، مرغ و سایر اقلام ضروری، این میزان به حدود 1 میلیون و 300 هزار تومان رسیده و حدود 500 هزار تومان تورم در این فرآیند شکل گرفته است. بر همین اساس، دولت 1 میلیون تومان اعتبار برای هر فرد در نظر گرفته تا در واقع 500 هزار تومان بیش از میزان تورم ایجادشده به مردم پرداخت شود.
رئیسجمهوری با بیان اینکه در موضوع بنزین و گازوئیل باید به مردم اطمینان داده شود دولت تمام اعتبارات خود را بهصورت مستقیم و عادلانه به حساب آحاد جامعه واریز میکند، یادآور شد: ما بهجای آنکه منابع را در اختیار گروههای خاصی قرار دهیم که در زمان واردات اقدام به بیشاظهاری و در زمان صادرات به کماظهاری میکنند، ارز را از کشور خارج میکنند و بازنمیگردانند و حتی در درخواست ارز، ارقام غیرواقعی اعلام میکنند، تصمیم گرفتهایم این ریشه نادرست را از بن بخشکانیم.
وی با تاکید بر اینکه طی این مسیر بسیار دشوار است، اظهار کرد: خشکاندن این ریشه کار سادهای نیست، بهویژه در شرایطی که کشور در آن قرار دارد. اگر دولت یارانه را قطع میکرد، این پرسش مطرح میشد چرا یارانه مردم حذف شده است؛ در حالی که یارانهها بهگونهای طراحی شده که دهکهای اول تا سوم و حتی تا دهک ششم، منفعت بیشتری از این روند ببرند. دهکهای هفتم و هشتم در وضعیت تعادلی قرار میگیرند و دهکهای نهم و دهم، که از اقشار پردرآمد هستند هم بیشترین بهره را از یارانههای گذشته بردهاند.
پزشکیان با بیان اینکه در واقع اقشار مرفه بیش از همه از یارانهها استفاده کردهاند، تصریح کرد: اساساً بسیاری از خانوارهای دهکهای اول تا چهارم سهمی از یارانهها نداشتند و حتی برخی از آنان در طول سالها توان خرید یک مرغ را پیدا نمیکردند. ما نباید صرفاً از زاویه نگاه خودمان قضاوت کنیم. طبیعی است در این مسیر برخی ناراضی باشند. برای نمونه، سود یک کشتی حامل نهادههای دامی به 700 میلیارد تومان میرسد و این موضوع نشاندهنده عمق ناعادلانه بودن توزیع منابع است.
رئیسجمهوری با اشاره به ضرورت اصلاح ساختارها، گفت: هنگامی که از اصلاح سخن میگوییم باید شرایط، موقعیت موجود و اقداماتی که در حال انجام است را در نظر بگیریم. هدف اصلی دولت، اجرای عدالت است اما عدالت با توزیع رانتی ارز محقق نمیشود.
پزشکیان در بخش دیگری از سخنانش با اشاره به نقش شوراها و مشارکت مردمی گفت: شورا یعنی در اندیشه مردم بودن، دغدغه مشکلات آنان را داشتن و برای حل مسائل جامعه تلاش کردن. هم ما در دولت با مشکلاتی مواجه هستیم و هم شوراها با چالشهایی روبهرو هستند. اگر بپذیریم که هر دو طرف با محدودیت و گرفتاری مواجهاند، نباید یکدیگر را محکوم کنیم، بلکه باید دست در دست هم برای حل مشکلات مردم اقدام کنیم.
وی با تاکید بر شفافیت عملکرد دولت گفت: از رسانهها و همه نهادهای نظارتی میخواهم ما را زیر ذرهبین بگذارند. اگر به خودمان، اقوام یا اطرافیانمان رانتی داده شد، آبروی ما را ببرید. هدف دولت این است که ارز و امکاناتی که متعلق به دولت و مردم است، بهصورت عادلانه در اختیار همگان قرار گیرد.
رئیسجمهوری همچنین در واکنش به برخی اظهارات حاضران، تصریح کرد: حرف زدهاید و گوش دادهام. وقتی نقد میکنید، شنونده بودهام و حالا که نقد میکنم، انتظار دارم شما نیز گوش دهید. نیازی به گرفتن قیافه نیست.
پزشکیان با بیان اینکه با تمام وجود به محلهمحوری و مسجدمحوری اعتقاد دارم، یادآور شد: این امر باید در چارچوب برنامه و نقشه راه مشخص پیش رود. میتوانیم با تکیه بر مردم، در سطح محله مشکلات را حل کنیم. اگر دولت بخواهد همه این مشکلات را مستقیماً حل کند، ناچار به چاپ پول میشود و این به فشار مضاعف بر دهکهای اول تا چهارم منجر خواهد شد، در حالی که درآمدهای کشور کاملاً مشخص و محدود است.
وی با اشاره به نمونههایی از واگذاری اختیارات، تصریح کرد: در مجلس به یکی از نمایندگان که انتقاد داشت گفتم هر منطقهای را که مدنظر دارید، با اختیار کامل به شما واگذار میکنیم تا مشکل آب آن را حل کنید. انتقاد از کنار گود کافی نیست؛ باید راهحل ارائه داد و مسئولیت اجرا را پذیرفت. امروز دانشگاههایی مانند شریف، تربیت مدرس و سایر دانشگاههای معتبر کشور را برای حل مسائل آب و بهبود مصرف انرژی وارد میدان کردهایم. آنها اعلام آمادگی کردهاند و اختیار نیز در اختیارشان قرار گرفته است.
رئیسجمهوری با بیان اینکه وقتی هنوز نتوانستهایم یک محله را بهدرستی سامان دهیم، ادعای تغییر یکباره کل کشور واقعبینانه نیست، ادامه داد: هر فرد یا نهادی که آمادگی دارد، میتواند مسئولیت یک محله را بر عهده بگیرد؛ اختیار لازم نیز داده خواهد شد. اما پیششرط آن این است که دقیقاً مشخص باشد چه کاری قرار است انجام شود. دولت آمادگی دارد اختیار را واگذار کند و هرکسی ادعایی دارد، میتواند وارد میدان عمل شود.
