شینا انصاری؛ معاون رئیسجمهور و رئیس سازمان حفاظت محیطزیست، امروز در همایش روز جهانی تالابها با تقدیر از حضور مدیران دستگاههای اجرایی، نمایندگان مجلس، فعالان محیطزیست، متخصصان و اصحاب رسانه اظهار کرد: حضور معاون اول محترم رئیسجمهور، جناب آقای دکتر عارف را در این مراسم گرامی میداریم. روز جهانی تالابها یادآور پیشگامی کشور عزیزمان در موضوع حفاظت از این اکوسیستمهای ارزشمند است. ایران خاستگاه کنوانسیون رامسر، یکی از قدیمیترین توافقات محیطزیستی در عرصه جهانی است.
وی با ابراز تأسف از وضعیت کنونی تالابها افزود: متأسفانه امروز تالابهای کشور تحت فشار ناشی از محدودیت منابع آب قرار دارند. رویکردهای سازهمحور و بخشینگری، عدم توجه به نیازهای اکولوژیکی تالابها و همچنین مسئله تغییر اقلیم و پیامدهای سوء بحران آب، موجب شده است که مسئله تالابها به یکی از پرچالشترین موضوعات محیطزیست کشور تبدیل شود.
رئیس سازمان حفاظت محیطزیست بر نقش کلیدی جوامع محلی تأکید کرد و گفت: جوامع محلی نقشی بسیار کلیدی در حفاظت از تالابها دارند، چرا که معیشت آنها مستقیماً به حیات تالابها وابسته است و انگیزه بالایی برای حفاظت از آنها دارند.
انصاری با اشاره به اهمیت دانش بومی تصریح کرد: موضوع دانش سنتی که امروز مورد تأکید قرار گرفت، بسیار حائز اهمیت است. جوامع محلی قرنها با استفاده از همین دانش بومی توانستهاند حتی در شرایط متغیر اقلیمی، وضعیت تالابها را مدیریت کنند. بنابراین، احیا، بهرهگیری و مستندسازی دانش سنتی نهتنها بازگشت به گذشته نیست، بلکه سرمایهگذاری برای آینده محسوب میشود.
وی با بیان اینکه دولت به چالشهای حوزه تالابها اذعان دارد و مسیر اصلاح را آغاز کرده است، گفت: با هدایت و راهبری آقای دکتر عارف، ستاد هماهنگی مدیریت تالابها برگزار میشود و مصوبات آن با جدیت و اولویت از دستگاههای ذیربط پیگیری میشود. دولت تقویت هماهنگی بینبخشی و اصلاح ساختارهای تصمیمگیر در حوزه تالابها را با جدیت دنبال میکند.
معاون رئیسجمهور ادامه داد: رویکرد یکپارچه مدیریت حوزههای آبریز از اقدامات بنیادینی است که برای تأمین پایداری منابع آب تالابها با هدف اتخاذ تصمیمات در سطوح ملی و استانی انجام میشود. در همین راستا، در اولین جلسه ستاد در دولت چهاردهم مصوب شد که کمیتههای متناظر استانی ذیل ستاد ملی مدیریت تالابها، حتماً با ریاست استانداران محترم در سطح استانها برگزار شود.
انصاری با اشاره به تعیین نیاز آبی تالابها گفت: تأمین نیاز آبی محیطزیستی تالابها، رویکرد مدیریت مشارکتی و تلفیق دانش سنتی با علم و فناوری روز برای مدیریت علمی زیستبومهای تالابی، از دیگر مواردی است که خوشبختانه مشخص شده و مدنظر قرار دارد.
وی در خصوص صدور اسناد مالکیت تالابها بیان کرد: تاکنون اسناد مالکیت حدود 16 تالاب دریافت شده است. در اینجا جا دارد از پیگیری ویژه آقای دکتر بابایی (رئیس سازمان ثبت اسناد و املاک کشور) تشکر کنم. ایشان با رویکرد مدیریت مشارکتی و توجه به محیطزیست، دستور دادند تا اسناد سایر تالابها نیز به نام دولت و به نمایندگی سازمان حفاظت محیطزیست صادر شود که این اقدام جای قدردانی دارد.
رئیس سازمان حفاظت محیطزیست در تشریح اقدامات یک سال اخیر این سازمان گفت: علاوه بر تعیین نیاز آبی و مطالبه حقآبه تالابها، در طول یک سال گذشته ثبت تالاب «گندمان» و معرفی سه شهر تالابی انجام شده است.
انصاری با اشاره به تثبیت جایگاه «مرکز منطقهای رامسر» در ایران اظهار کرد: وضعیت این مرکز که 15 کشور منطقه را پشتیبانی میکند، متأسفانه متزلزل شده بود و حتی در آستانه واگذاری مدیریت آن به یکی از کشورهای عربی قرار داشتیم. اما خوشبختانه با رایزنیها و پیگیریهای متعدد، فعالیت این مرکز برای سه سال دیگر در ایران تمدید شد و ما قطعاً برای فعالیت بیش از پیش آن اقدام خواهیم کرد.
وی با تشکر از خانم دکتر رفیعی، به ظرفیتهای قانونی اشاره کرد و گفت: در قانون برنامه هفتم توسعه، موضوعاتی همچون حقآبه محیطزیستی تالابها، شاخصهای عینی احیای تالابها، بودجههای پایدار و نظام پایش و گزارشدهی مورد توجه قرار گرفته است.
ترسیم نقشه راه مدیریت تالابها بر اساس کنوانسیون رامسر
معاون رئیسجمهور در ادامه سخنان خود با اشاره به ظرفیتهای قانونی برنامه هفتم توسعه گفت: «گزارشدهی عمومی» یکی از ظرفیتهای قانونی است که تمامی بخشهای دولتیِ مرتبط با حوزه تالابها باید از آن استفاده کنند.
انصاری نقشه راه مدیریت تالابهای کشور را در سه بخش خلاصه کرد و افزود: نخستین بخش، اجرای برنامه راهبردی کنوانسیون رامسر است که بر احترام به حقوق جوامع محلی و مستندسازی دانش سنتی تأکید دارد.
اولویتهای سازمان محیطزیست؛ از ثبت جهانی «گهر» تا برگزاری همایش بینالمللی
رئیس سازمان حفاظت محیطزیست خطاب به دکتر عارف، معاون اول رئیسجمهور، اولویتهای این سازمان در حوزه تالابها را تشریح کرد و گفت: با توجه به تهدیدات موجود، چند موضوع در دستور کار ما قرار دارد. یکی از این موارد، ثبت تالابهای جدید در فهرست کنوانسیون رامسر (رامسر سایت) است؛ در همین راستا اقدامات اولیه برای ثبت «دریاچه گهر» در استان لرستان انجام شده و امیدواریم این تالاب بهزودی به ثبت جهانی برسد.
وی «فعالسازی مرکز منطقهای کنوانسیون رامسر» را یکی دیگر از اولویتها دانست و ادامه داد: همچنین برگزاری «همایش بینالمللی حفاظت از تالابهای کشور» با همکاری وزارت امور خارجه در دستور کار است. این موضوع در جلسه گذشته ستاد ملی مدیریت تالابها نیز مطرح شده و امیدواریم بتوانیم سال آینده این همایش را برگزار کنیم.
پایش هوشمند و دیپلماسی آب برای تالابهای مرزی
انصاری با تأکید مجدد بر اینکه پیگیری حقآبه محیطزیستی تالابها اولویت اصلی سازمان است، اظهار کرد: پایش هوشمند تالابها و بهرهگیری از فناوریهای نوین نیز در برنامه ما قرار دارد.
وی به اهمیت همکاریهای بینالمللی اشاره کرد و گفت: در طول یک سال اخیر، فاز دیگری از حمایتهای بینالمللی با کمک برنامه توسعه ملل متحد (UNDP) و دولت ژاپن برای دریاچه ارومیه اجرایی شد. طبیعتاً در ادامه مسیر نیازمند استفاده از تسهیلات و همکاریهای بینالمللی هستیم؛ بهویژه در خصوص تالابهای مرزی که تأمین حقآبه آنها نیازمند تقویت «دیپلماسی محیطزیستی» با کشورهای همسایه است.
معاون رئیسجمهور در پایان ضمن درخواست حمایت از قوه قضاییه، قوه مقننه و دولت برای حفاظت از تالابها، خاطرنشان کرد: در کنار همه این موارد، توجه ویژه به جوامع محلی، ذینفعان و دانش سنتی، کلید بهبود وضعیت مدیریت تالابهای کشور است.
