نقش ارزآوری فولاد مبارکه در رفع چالش‌های اقتصادی

در چنین فضایی، فولاد مبارکه مسیر متفاوتی را انتخاب کرد و به‌جای کاهش تولید یا اتکا به فروش‌های اعتباری داخلی، تمرکز عملیاتی خود را به شکل جدی به سمت بازارهای صادراتی تغییر داد. نتیجه این چرخش استراتژیک، ثبت صادرات 860‌میلیون‌دلاری در ده‌ماهه سال 1404 بود؛ رقمی که نسبت به مدت مشابه سال گذشته (590‌میلیون دلار) رشد 45درصدی را نشان می‌دهد و پیش‌بینی می‌شود تا پایان سال از مرز یک‌میلیارد دلار عبور کند. این موضوع برای چندین‌میلیون سهامدار فولاد‌ مبارکه که بخشی از سهامداران سهام عدالت را نیز شامل می‌شود،‌ موضوعی مهم به شمار می‌رود، زیرا نشان‌دهنده ورود منابع مالی ارزی به شرکت است و به‌نوعی ارزندگی این غول فولادی را افزایش می‌دهد.

این تغییر جهت در حالی رخ داد که بازار جهانی فولاد نیز با رقابت فشرده، حضور پررنگ چین و فشار بر قیمت‌ها مواجه بود. با‌این‌حال، فولاد مبارکه تلاش کرد سبد صادراتی خود را از تمرکز بر تختال به سمت محصولات با ارزش افزوده بالاتر، به‌ویژه انواع ورق، سوق دهد. لازم به ذکر است که این دسته از محصولات با داشتن حاشیه سود بالاتر، سهم بیشتری از ارزآوری را به خود اختصاص می‌دهند.

تولید در مقیاس ملی؛ پشتوانه ورود به بازار جهانی

گروه فولاد مبارکه با تولید نزدیک به 12‌میلیون تن فولاد خام و سهم حدود یک‌سوم از تولید کشور، بزرگ‌ترین تولیدکننده فولاد ایران به‌ شمار می‌رود. این مجموعه با بهره‌وری تولید بیش از 93درصد و برخورداری از زنجیره‌ای گسترده از معدن تا محصول نهایی، توانسته ظرفیت‌های خود را در شرایط محدودیت انرژی نیز تا حد قابل‌توجهی حفظ کند.

ظرفیت نزدیک به 10‌میلیون تن کنسانتره، 18‌میلیون تن گندله، 12.8‌میلیون تن آهن اسفنجی، 6.8‌میلیون تن ورق گرم و بیش از 2‌میلیون تن ورق سرد، پشتوانه‌ای است که امکان حضور پایدار در بازارهای بین‌المللی را فراهم می‌کند که در شرایط رکودی بازار داخلی، به یک ضرورت تبدیل شده است.

البته چرخش به سمت صادرات در فولاد مبارکه صرفا واکنشی مقطعی به رکود نبود، بلکه بر پایه تحلیل آینده بازار و سرمایه‌گذاری‌های پیشین در حوزه انرژی و توسعه بازارهای خارجی شکل گرفته ‌است و سرمنشأ آن را می‌توان در سرمایه‌گذاری‌های هدفمند این شرکت در نیروگاه سیکل ترکیبی و پروژه‌های خورشیدی جست‌وجو کرد که امکان حفظ پایداری خطوط تولید در زمان محدودیت برق و گاز را فراهم کرده و مزیت مهمی به شمار می‌رود که بسیاری از رقبا از آن بی‌بهره بودند. در کنار آن تغییر رویکرد فروش از مدل سنتی «فروش محصول» به مدل «بازاریابی فعال و تولید بر مبنای سفارش»، باعث شد تولید شرکت بیش از گذشته با نیاز بازارهای داخلی و جهانی همسو شود. این رویکرد، ریسک انباشت موجودی و فروش‌های پرهزینه اعتباری را کاهش داد و مسیر صادرات را هموارتر کرد.

از ارزآوری تا رقابت‌پذیری جهانی

در همین رابطه سعید زرندی، مدیرعامل فولاد مبارکه، با اشاره به عملکرد صادراتی این مجموعه اعلام کرده است: «در سال جاری، فولاد مبارکه موفق شد حدود یک‌میلیارد دلار صادرات داشته باشد که این امر نقش قابل‌توجهی در رشد اقتصادی کشور داشت.» او همچنین تاکید کرده که تمرکز بر تولید فولادهای ویژه و محصولات با ارزش افزوده بالا، در افق ده‌ساله درآمد این مجموعه را به 15‌میلیارد دلار خواهد رساند و حضور رقابت‌پذیر در عرصه بین‌المللی، محور اصلی این چشم‌انداز است. در شرایطی که ایران با ظرفیت حدود 55‌میلیون تن فولاد در جایگاه دهم تولید جهان قرار دارد، تداوم چنین رویکردی می‌تواند جایگاه کشور را ارتقا دهد. تجربه فولاد مبارکه نشان می‌دهد در دوره رکود داخلی، انتخاب میان «کاهش تولید» و «گسترش بازار» یک تصمیم تعیین‌کننده است؛ تصمیمی که برای این مجموعه، به معنای شیفت عملیاتی به سمت صادرات و تثبیت نقش آن به‌عنوان بزرگ‌ترین صادرکننده غیرنفتی کشور بوده است.