آیتالله خامنهای رهبر معظم انقلاب روز گذشته طی دیدار مردم آذربایجان شرقی در برابر تهدیدات دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا تهدیدات متقابلی را مطرح کردند.
این مواضع نشان داد ایران در هرگونه جنگ محتمل آتی قائل به «جنگ مدیریت شده» نبوده و از همان ابتدا در پی واردکردن ضربات جدی و نهایی برمیآید؛ زیرا پیشازاین فرض میشد با وقوع جنگ، تهران برای جلوگیری از تشدید، تنها با نبرد و شلیک مداوم در پی فرسوده کردن ناوهای هواپیمابر برمیآید تا آنها همانند جنگ در یمن ناگزیر به عقبنشینی گردند.
سلاحهای ضد ناو
ایران سلاحها و راهکارهای متعددی برای ضربه به ناوهای هواپیمابر آمریکا دارد و بخشی از سناریوها و سلاحهای آن در نبرد دریایی یمن با آمریکا به کار گرفته شدند که نتیجه آن آسیب، فرسایش و خروج ناوها از نبرد بود. در ادامه به تعدادی از سلاحهای مناسب برای حمله به ناوگان آمریکا اشاره شده است.
1- پهپاد شاهد 136
پهپاد انتحاری شاهد 136، با قابلیت نصب دوربین، هدایت در طول مسیر، دقت در هنگام اصابت و حرکت گروهی در قالب دسته پهپادها یک سلاح ویژه برای گرفتار ساختن ناوگان آمریکا در منطقه است. حداکثر برد این پهپاد در نمونههای مختلف، 900، 1500 و 2500 کیلومتر است.
اخیراً بر روی انواع جدید شاهد 136، کلاهک سنگین و قویتر و موتور پرسرعت نصب شدهاند. تغییر کلاهکهای 50 کیلوگرمی به 90 کیلوگرمی و تعویض موتور ملخی با موتور مینیجت، باعث تولید نمونههای جدیدی شدهاند، بهگونهای که به شاهد با موتور مینیجت، شاهد-238 گفته میشود. در امواج متعدد و در هر موج، پرتاب 100 الی 200 پهپاد به سمت ناو هواپیمابر، ضمن مشغول سازی و اشباع پدافند، به اتمام ذخایر موشکی و خستگی جنگندهها میانجامد. با کلاهکهای سنگین، هر دسته در مجموع حاوی 9 تا 18 تن مواد منفجره خواهد بود.
2- پهپاد شاهد 101
پهپاد شاهد 101 ابعاد کوچکی داشته و کلاهک سبکتری حمل میکند اما مهلک بوده و برد یک هزارکیلومتری دارد. روی زمین یکی از اهداف این پهپاد، نفوذ به مناطق بهشدت محافظت شده و حتی یافتن و انهدام سامانههای پدافندی با بهرهگیری از مقطع راداری کم و پرواز در ارتفاع پایین است. این پهپاد برخلاف شاهد-136 که به طور کامل ذخیره شده و در کشیک نظامی قرار میگیرد، قابلیت ذخیرهسازی بهصورت مجزا یا دمونتاژ شده را دارد. تنها در هنگام استفاده، قطعات این پهپاد مانند بدنه و بالها بهصورت دستی مونتاژ شده و پرتاب میگردد. در ساحل و دریا، این ویژگی میتواند به معنای ذخیرهسازی و پرتاب ایمن در کوتاهترین زمان ممکن باشد. پهپادهای شاهد 101 برای حملات دستهای، سرکوب شناورهای مدافع ناو هواپیمابر و ضربه به پدافند مستقر بر آنها کارایی دارند.
3- پهپاد شاهد 129 و 139
خانواده شاهد علاوه بر پهپادهای انتحاری شامل پهپادهای شناسایی-رزمی میشود. این پهپادها با سامانههای شناسایی دوربرد و قیف اپتیکی، تجهیزات جنگ الکترونیک و وسایل ارتباطی پیشرفتهتر، در قالب حملات ترکیبی همراه با پهپادهای انتحاری میتوانند به ناوهای هواپیمابر نزدیک شوند. پهپادهای انتحاری یکطرفه بوده و نیازی به بازگشت ندارند اما پهپادهای شناسایی-رزمی پس از هر مأموریت به پایگاه باز میگردند؛ باتوجهبه این تفاوت، آنها از قطعات گرانقیمتتری ساخته شده و بزرگتر از پهپادهای انتحاری هستند. ازاینرو تعدادشان کمتر بوده و نباید از این هواگردها بهتنهایی برای حمله استفاده کرد؛ بهکارگیری ترکیبی در همراهی با پهپادهای انتحاری، به این هواگردها که تجهیزات شناسایی و ارتباطی بهتری دارند، اجازه میدهد موقعیت ناوگان آمریکا بهتر کشف شده و ضربات دقیقتری به آنها وارد شود.
4- موشکهای خلیجفارس و فاتح مبین
برد موشک خلیجفارس 300 و موشک فاتح مبین 500 کیلومتر است. با این دو موشک میتوان از ساحل، ناوهای نزدیک به آبهای کشور را هدف قرار داد. برد 300 و 500 کیلومتری این موشکها نسبت به برد موشکهای زمینبهزمین کم بوده، اما برای جنگهای دریایی مناسب است. وجود این موشکها میتواند باعث احتراز ناوگان دریایی دشمن از سواحل شود که خود بر نوع سلاحهای بهکاررفته و دقتشان اثرگذار است. ناوهای دشمن برای جنگ الکترونیک و کمک به موشکها برای پیمایش در عمق خاک دشمن، مؤثرند و کوتاهشدن دستشان از سواحل هدایت موشکها را دشوار میکند. ازسویدیگر چنین موشکهایی از انواع بالستیک تاکتیکی بوده، با ابعاد کوچک و شیوه شلیکشان که مایل پرتاب است، قابلیت نصب روی شناورهای نظامی را دارند؛ ازاینرو با نصب بر شناورها آنها بهاصطلاح ویژگی کشویی یافته و اگر شناور حامل در 500 کیلومتری ساحل مستقر گردد، ایران با موشک فاتح مبین میتواند اهدافی در یک هزارکیلومتری ساحل جنوب را هدف گیرد. خلیجفارس و فاتح مبین هر دو در دماغه کلاهک دارای دوربین هستند. دوربین فاتح مبین حرارتیاب بوده و در شب و آبوهوای نامساعد نیز کارایی دارد.
5- موشک کروز ابومهدی
موشکهای کروز نسل قبل ایران بردی حداکثر تا 300 کیلومتر دارند اما موشک ابومهدی که نسخه ضدکشتی موشک زمینبهزمین سومار است، بردی برابر با 1350 کیلومتر دارد؛ هرچند برد آن همانند سومار میتواند به تقریباً دوبرابر نرخ فعلی و 2500 کیلومتر برسد. این موشک علاوه بر استقرار ساحلی، بهراحتی روی ناوهای جنگی و شناورهای نظامی نصب میگردد.
6- موشک قاسم بصیر
ایران سابقه شلیک موشکهای میانبرد به سمت دریا را دارد اما پس از آن، اطلاعات دقیقی از اهداف و برد اعلام نشد. ازاینرو داده قابل اتکایی وجود ندارد. آنچه در این میان قابلپیشبینی است، امکان رسیدن ایران به برد بالای هزار کیلومتر در موشکهای بالستیک ضد کشتی است؛ چنین پیشبینیای با در نظر گرفتن تولید موشک جدید قاسم بصیر امکانپذیر شده است. این موشک در پیامد درسهای گرفته شده از عملیات وعده صادق-2 طراحی شد.
در وعده صادق-2 با استفاده از موشکهای پیشرفتهتر، حمله موشکی به رادارها، هک و جنگال روی سامانههای پدافندی موشکهای بیشتری اصابت کردند اما دو مشکل وجود داشت؛ گرچه سامانههای پدافند موشکی مختل شدند اما سامانههای جنگ الکترونیک رژیم صهیونیستی بر سیستم هدایت و هدفگیری نهایی کلاهکها اختلال کردند. ازسویدیگر دقت اصابتها مطلوب نبود. برای فائق آمدن بر این دو مشکل، ایران تجهیزات اپتیکی بر کلاهک موشکهای خود نصب کرد؛ این دوربین باعث میشد فریب و اختلال در مرحله شیرجه و در نزدیکی هدف بیاثر گردد، زیرا دوربین با تطبیق عکسی که از هدف داشت به سمت آن حرکت میکرد و جنگ الکترونیک رژیم باعث اختلال در موقعیتیابی نمیشد؛ اپتیک مزبور همچنین قابلیت هدفیابی بهتری را در اختیار میگذاشت تا دقت به میزان مطلوبی برسد.
در رونمایی از موشک قاسم بصیر مشخص شد بدنه موشک همانند موشک حاجقاسم است که خود شباهتهایی با پلتفرم خیبرشکن و دزفول دارد. بر اساس تصاویر و نامگذاری، قاسم بصیر نمونه ارتقا یافته نسبت به موشک حاجقاسم است که ارتقا بر کلاهک و با نصب تجهیزات اپتیکی صورت گرفته است. موشک حاجقاسم بردی اعلامی معادل 1450 کیلومتر دارد که نشانگر برد نمادین در نشان دادن فاصله ایران تا تلآویو است. گفته میشود برد نهایی این موشک میتواند به 1800 کیلومتر برسد. یمن با استفاده از پلتفرم مشابه به برد 2150 کیلومتر دست یافته است. بردی که برای بصیر گمانهزنی شده 1200 کیلومتر است اما به نظر میرسد برد این موشک بهراحتی به 1450 کیلومتر میرسد.
کماکان اطلاعی از کارایی موشک مزبور در دست نیست. از این موشک چند ماه قبل از جنگ 12 روزه رونمایی شد اما در جنگ مورداستفاده قرار نگرفت؛ یک احتمال عدم تولید انبوه و استقرار عملیاتی بود که قابل رد است زیرا موشکها وقتی رونمایی میگردند که تولید انبوه شدهاند. احتمال پررنگتر وجود این موشک در شهرهای زیر زمینی پیشرو در غرب کشور است که خط مقدم مقابله با رژیم بودند و بر همین مبنا اغلب موشکهای بالستیک اصطلاحاً «اسرائیلزن» ایران در این پایگاهها مستقر بودند و در پی عملیات هدفگیری ورودیها، به طور موقت در پایگاهها محبوس شدند.
بااینوجود وزیر دفاع پس از جنگ 12 روزه در تهدید رژیم بر اساس چهارچوب بازدارندگی، به عدم استفاده از قاسم بصیر در طول جنگ اشاره کرد تا بگوید در جنگ آتی تهران با بهکارگیری آن تلآویو را در محذوریت قرار میدهد. این توصیفات حکایت از آن دارد که موشک قاسم بصیر توانمندیهای بزرگی از لحاظ دقت دارد. این موشک به فاتح مبین شباهت دارد ولی بردی دو تا سه برابر بیشتر دارد. قاسم بصیر در برابر اهداف ثابت زمینی کارآمد است زیرا مختصات هدف پیش از حرکت در اختیارش قرار میگیرند اما با روشهایی میتوان آن را در برابر اهداف متحرک دریایی به کار گرفت. ارائه مختصات حدودی ناوگان آمریکایی پیش از حرکت و ارائه موقعیت دقیق بهوسیله پهپادهای شناسایی-رزمی میتواند مشکلات هدفیابی را کاهش دهد. روش مکمل استفاده از کلاهکهای بارشی برای تضمین خسارت است.
