این اثر بخشی از میراث معماری قلعهای ایران است که علاوه بر کارکرد دفاعی ـ نظامی در دورههای گذشته، بهمرور به ساختاری مسکونی ـ روستایی تبدیل شده و امروزه نیز بخشهایی از آن محل زندگی اهالی روستا است.
ساختار کلی قلعه به صورت مستطیل شکل با دیوارهای بلند خشتی و گلین است و شامل دوازده برج استوانهای در سطوح اطراف میباشد. برجها دارای راهپلههای مارپیچ داخلی هستند که به بخشهای نگهبانی و بالای برجها دسترسی میدهد.
در بخشهای داخلی این قلعه ـ که در گذشته کاربری نظامی داشته و بعدها به سکونت روستاییان تبدیل شده ـ هریک از اتاقها و فضاهای مسکونی دارای ساختار و دکوراسیون متأثر از معماری سنتی ایران است. این دکوراسیون داخلی شامل موارد زیر میباشد:
-
دیوارهای کاهگلی و خشتی با بافت طبیعی و رنگ گرم که نمایانگر فنون مقاومسازی سنتی در اقلیم کویری است.
-
ارتفاعهای متفاوت سقفها در بخشهای مختلف بنا که به تقسیم فضایی کارکردی کمک میکند و نشاندهنده مراحل توسعه و الحاقات بنا در طول زمان است.
-
اتاقها معمولاً دارای حیاط مرکزی یا نیمه باز بوده و ارتباط میان فضاها از طریق دالانها و سکوهای داخلی برقرار میگردد.
-
برخی فضاهای اندرونی تاریخی، از جمله تالارها یا قسمتهایی مشابه شاهنشین، دارای تزئینات ساده و کاربردی هستند که بر حسب نیاز اقامت و زندگی ساکنین زمانهای گذشته شکل گرفتهاند.
-
مصالح اصلی به کار رفته در بنا از خشت، گل و کاهگل است که علاوه بر هویت بومی ـ تاریخی، در تعدیل دمای داخل فضا در تابستانهای گرم و زمستانهای سرد نیز نقش بسزایی داشتهاند.
در ویدیوی زیر زیبایی قلعه دولت آباد رو ببینید.
منبع: خبرفوری
