در اهمیت ونقش ماه رمضان درسیروسلوک بندگی همین قدربس که قران کریم می فرماید: "ماه رمضان ماهی است که در آن برای راهنمایی مردم وبیان راه روشن هدایت وجدا ساختن حق از باطل، قرآن نازل شده است... و خدا را بدان سبب که راهنمایی تان کرده است به بزرگی یاد کنید و سپاس گویید.(بقره/185)
به همین جهت این ماه، درمیان مسلمانان ازاحترام،اهمیت وجایگاه ویژهاى برخورداروماه سلوک معنوی آنان است ومؤمنان بامقدمهسازى وفراهم کردن زمینههاى معنوى درماههاى رجب و شعبان هرسال خود را براى ورود به این ماه شریف و پربرکت آماده مىکنند، وباحلول این ماه با شورواشتیاق وانجام مناسک برآنند تاروح وجان خودراازسرچشمه فیض الهى سیراب کنند.برای بهره مندی ازاین فرصت ملکوتی بهترین راهنماونقشه راه فرمایشات وتوصیه های حضرت محمدرسول الله(ص)است که بشکل ویژه درماه شعبان بیان فرمودند باهم این مناسک رامرور میکنیم:
1-اغتنام فرصت رمضان:ماهی که نزدخدا،بهترین ماههاست وروزهایش بهترین روزهاوشبهایش بهترین شبهاوساعتهایش بهترین ساعتهاست.ماهی که درآن شمارابه مهمانی خدادعوت کرده اند و شمادرآن ازاهل کرامت خداشده اید نفس های شمادرآن ثواب تسبیح وذکرخداداردوخواب شماثواب عبادت.
2-ماه برکت: ای مردم! ماه خدا با برکت و رحمت و آمرزش به سوی شما رو کرده است. نفس های شما در آن ثواب تسبیح و ذکر خدا دارد و خواب شما ثواب عبادت. اعمال شما در آن پذیرفته است و دعاهای شما مستجاب، ای مردم! درهای بهشت در این ماه گشوده است، از پروردگار خود بخواهید که آنها را بر روی شما نبندد.و درهای جهنم در این ماه بسته است، از خدا بخواهید که آنها را بر روی شما نگشاید.شیاطین در این ماه در غل و زنجیرند. از خدا بخواهید که آنها را بر شما مسلط نگرداند.
3-ارتباط با قران: هر کس که در این ماه یک آیه از قرآن تلاوت کند، ثواب کسی را دارد که در ماههای دیگر قرآن را ختم کرده باشد.پس از پروردگار خویش با نیت های راستین و دلهای پاک، بخواهید که توفیق روزه این ماه و تلاوت قرآن در آن را به شما عنایت فرماید.
4-تقویت اخلاق وروحیه همبستگی: به پیران وکهنسالان احترام وبه کودکانتان ملاطفت و مهربانی نموده و باخویشاوندان رفت وآمد داشته باشید. با یتیمان مردم مهربانی کنید تا بعد ازشمابا یتیمان شمامهربانی کنند.هرکس دراین ماه از آزاررساندن به مردم خودداری کند، حق تعالی، روز قیامت، خشم خود را از او بازدارد.هرکس در این ماه یتیم بی پدری را گرامی دارد،خدا او را در قیامت عزیز گرداند.هر کس در این ماه صله رحم کند وبا خویشان بپیوندد، خدا اورا در قیامت به رحمت خود واصل گرداند و هرکس در این ماه رابطه اش را با خویشان خود قطع کند، خداوند درقیامت رحمت خود را ازاودریغ نماید.ای مردم! هرکس اخلاق خود را دراین ماه نیکو کند،ازصراط، آسان بگذرد،آن روز که قدمها، بر آن بلغزد. هرکس در این ماه کارهای غلامان و مستخدمان خود را سبک گرداند، خدا در قیامت حساب او را آسان کند.
5-اهمیت نماز: کسی که نمازواجبی بجا آورد،خداوند ثواب هفتاد نمازواجب درماههای دیگررا به اوعطا کندپشت شما ازبارگناهان سنگین است، پس با طولانی کردن سجدهها، آن راسبک گردانیدوبدانیدکه حق تعالی به عزت خودسوگند یادکرده که نمازگزاران وسجده کنندگان دراین ماه راعذاب نکندودرروزقیامت آنها راازآتش دوزخ درامان دارد.
هرکس دراین ماه نمازمستحبی بپا دارد،خداونداورا از آتش جهنم برهاند
6-یاد نیازمندان: به فقیران و درماندگان کمک ویاری کنید.
7- بهترین وقت رازونیازبا خدا:دراوقات نماز،دستهای خود رابه دعابردارید، زیرا که وقت نمازبهترین ساعتهاست ودراین اوقات،حق تعالی بارحمت، به بندگانش مینگردواگربااومناجات کنند، پاسخشان دهد و چنانچه اوراندا کنند لبیکشان گوید و اگر از او بخواهند عطا کند و چون او را بخوانند مستجابشان گرداند.
8-ثواب افطاری دادن: ای مردم! هرکه ازشما روزه دارمؤمنی را دراین ماه افطاردهد،نزدخدا پاداش بنده آزاد کردن وآمرزش گناهان گذشتهراخواهد داشت.برخی گفتند:یا رسول الله!همه ماقادربه انجام آن نیستیم.حضرت فرمود:باافطاری دادن،ازآتش جهنم به پرهیزیداگرچه به نصف دانه خرما ویابه یک جرعه آب باشد.
9-ماه ذکر وفکر: در این ماه با گرسنگی و تشنگی خود، گرسنگی و تشنگی روز قیامت را بیاد آورید.
10-ماه خودارزیابی،استغفار وتوبه: از گناهان خود به سوی خدا توبه و بازگشت کنید. ای مردم! جانهایتان در گرو اعمال شماست. پس با طلب آمرزش از خدا، آنها را از گرو، خارج کنید پس شقی و بدبخت، آن کسی است که در این ماه بزرگ، از آمرزش خدا بی بهره شود.
11-مراقب چشم،گوش وزبان: زبان خود را از گفتار ناشایست نگاه دارید. دیدگان خود را از دیدن ناروا و حرام بپوشانید و گوشهای خود را از شنیدن آنچه نادرست است، باز دارید.
12-ماه صلوات بررسول الله(ص):هرکس دراین ماه بسیاربرمن صلوات فرستد، خداوند کفه سبک اعمال او را سنگین گرداند.
13-بهترین عمل ماه:علی(ع)از پیامبر(ص)پرسیدند: ای پیامبر خدا! برترین اعمال در این ماه چیست؟ حضرت فرمود: ای ابا الحسن! برترین اعمال در این ماه پرهیز از محرمات است.
14-بشارت شهادت مولی علی(ع): پیامبر(ص) پس ازپاسخ به علی(ع) گریستتند وحضرت علت را پرسیدند.فرمود:«ای علی! براین میگریم که حرمت تو رادراین ماه می شکنند. گویا می بینم تودرحال نماز برای پروردگارخویشی، که نگونبختترینِ اوّلین و آخرین،هموکه برادرپی کننده ناقه قوم ثمود است، برمی خیزد وبرفرق سرت ضربتی می زند و محاسنت، از خون سرت رنگین می شود.»گفتم: ای پیامبر خدا! آیا در آن حالت، دینم سالم است؟فرمود: «دینت، سالم است.»سپس فرمود: «ای علی! هر کس تو را بکشد، مرا کشته است و هر کس تو را دشمن بدارد، مرا دشمن داشته است و هر کس تو را ناسزا گوید، مرا ناسزا گفته است؛ چرا که تو از من هستی، همچون جان من. روح تو، از روح من است و سرشت تو، از سرشت من.خدای متعال، من و تو را آفرید و من و تو را برگزید و مرا برای پیامبری، و تو را برای امامت، انتخاب کرد، هر کس امامت تو را انکار کند، نبوّت مرا انکار کرده است. ای علی! تو وصیّ من، پدر فرزندان من، همسر دختر من و جانشین من بر امّتم هستی، در حال حیاتم و پس از مرگم، فرمان تو، فرمان من است و نهی تو، نهی من است. سوگند به خدایی که مرا به نبوّت برانگیخت و مرا بهترینِ آفریدگان قرارداد، توحجّت پروردگار بر خلق اویی و امین او بر رازش و جانشین او بر بندگانش. منبع: (بحار الانوار - جلد 96 - صفحه 157) * (عیون اخبار الرضا - جلد 1 - صفحه 295)
خداوند متعال به همه مومنین و روزه داران توفیق بهره مندی از این ماه مبارک را عنایت فرماید انشاءالله.
والسلام
