هشدار؛ ۱۵ سد حیاتی کشور در وضعیت قرمز/ ذخایر آب به ۳۹ درصد رسید!

بر پایه آخرین آمار از وضعیت سدهای مهم کشور؛ تا 25 بهمن سال آبی 1405-1404؛ 9 میلیارد و 700 میلیون متر مکعب آب وارد سدهای کشور شده که نسبت به رقم 8 میلیارد و 480 میلیون متر مکعب مدت مشابه سال گذشته 14 درصد بیشتر شده است. اگرچه میزان ورودی آب به سدهای کشور نسبت به سال گذشته افزایش یافته، اما تداوم خشکسالی‌های پی‌درپی و افت ذخایر برخی سدهای مهم همچنان محل چالش آبی است.

خروج آب از سدها نیز در سال جاری 7 میلیارد و 850 میلیون متر مکعب بوده در حالی که سال گذشته در همین زمان 10 میلیارد و 830 میلیون متر مکعب آب از سدها خارج شده که کاهش 27 درصدی را نشان می‌دهد.

در کل حجم آب موجود در سدها تا 25 بهمن 20 میلیارد و 470 میلیون متر مکعب بوده که نسبت به 22 میلیارد و 130 میلیون متر مکعب مدت مشابه سال آبی گذشته 7 درصد کمتر است.

پرشدگی سدها نیز به 39 درصد رسیده به عبارت دیگر 61 درصد حجم مخازن همچنان بدون آب است. بعبارت دیگر وضعیت نگران‌کننده برخی سدهای شاخص کشور بیانگر شرایطی حساس و بعضا بحرانی است.

بررسی‌ها حاکی از آن است که 15 سد مهم تامین‌کننده آب شرب و کشاورزی کشور با کمتر از 15 درصد پرشدگی در شرایط قرمز بسر می‌برند که از جمله آنها سد امیرکبیر، لار، لتیان-ماملو در تهران، زاینده رود اصفهان، دوستی و طرق در خراسان رضوی، پانزده‌خرداد حوضه قمرود، سفیدرود گیلان، سد تهم در زنجان، تنگوئیه-سیرجان در کرمان، وشمگیر، گلستان و بوستان در استان گلستان، رودبال داراب در استان فارس، چاه‌نیمه‌ها در سیستان و بلوچستان و ساوه و کمال‌صالح در استان مرکزی است.

سدهای استقلال، شمیل و نیان و سرنی در هرمزگان، نساء در کرمان و کهیر در سیستان و بلوچستان با 75 درصد افزایش موجودی نسبت به سال گذشته در شرایط بالاتر از نرمال قرار دارند.

در تهران سد امیرکبیر با 8 میلیون متر مکعب ذخیره آبی و 5 درصد پرشدگی 65 درصد نسبت به سال آبی گذشته منفی است.

سد لار 10 میلیون متر مکعب موجودی دارد و با یک درصد پرشدگی 23 درصد نسبت به پارسال کاهش ذخیره دارد.

لتیان-ماملو 25 میلیون متر مکعب آب در خود جای داده و جمع با 8 درصد درصد پرشدگی اختلاف 40 درصدی را نسبت به مدت مشابه سال گذشته نشان می‌دهند.

سد طالقان نیز 84 میلیون متر مکعب آب دارد و 20 درصد پرشدگی 60 درصد ذخیره کمتری را نسبت به سال گذشته حکایت می‌کند.

کاهش محسوس ذخایر سدهای تهران، از جمله وضعیت نگران‌کننده سد لتیان و افت قابل توجه ذخیره سد کرج، نشان می‌دهد مسئله آب دیگر یک هشدار ساده نیست؛ بلکه واقعیتی جاری در زندگی روزمره ماست.

ارتفاع کل ریزش‌های جوی کشور نیز از ابتدای مهر تا 24 بهمن سال آبی 1405-1404 معادل 127 میلیمتر بوده است، این مقدار بارندگی در دوره های مشابه درازمدت 129.3 میلیمتر و در دوره مشابه سال گذشته 69.7 میلیمتر را نشان می دهد.

رصد روند بارندگی تا 24 بهمن سال آبی جاری نشان می‌دهد که استان‌های تهران، قم، مرکزی، قزوین، البرز و همدان تاکنون بارش‌های خوبی دریافت نکرده‌اند و در این بین اوضاع آب تهران حادتر از دیگر استان‌ها است به طوری که تا این تاریخ (24 بهمن) 71.1 میلیمتر بارندگی داشته که نسبت به رقم 132.7 میلیمتر متوسط درازمدت (57 ساله) 46 درصد کمتر و نسبت 80.3 میلیمتر سال آبی گذشته در همین بازه زمانی نیز 11 درصد کاهش را نشان می‌دهد.

 این گزارش می‌افزاید؛ کشور طی سال‌های اخیر با دوره‌های متوالی خشکسالی و کاهش بارش مواجه بوده است. هرچند ممکن است در برخی مناطق بارش‌های مقطعی رخ دهد، اما الگوی کلی منابع آبی کشور همچنان شکننده بوده و ذخایر سدها هنوز به سطح مطمئن بازنگشته‌اند.