شناسه : ۲۹۹۶۰۹۸ - یکشنبه ۳ اسفند ۱۴۰۴ ساعت ۱۲:۱۱
پرونده امروز
اقتصاد و تلاطمات ارزی
بازار ارز در اقتصاد ایران سالهاست که از یک بازار صرفا مالی فراتر رفته و به مهمترین شاخص سنجش نااطمینانیهای کلان اقتصادی تبدیل شدهاست؛ بازاری که در آن نهتنها متغیرهای واقعی اقتصاد، بلکه انتظارات، ریسکهای سیاسی و حتی حافظه تاریخی جامعه بهطور همزمان منعکس میشوند
ازدسترفتن تدریجی کارکردهای پول ملی بهعنوان ذخیره ارزش و معیار پرداختهای آتی، در کنار تورم مزمن و وابستگی منابع ارزی به متغیرهای سیاسی، موجب شدهاست که خانوارها و بنگاهها برای حفظ ارزش دارایی خود به ارزهای خارجی پناه ببرند، در نتیجه تقاضای ارز بیش از آنکه ناشی از نیازهای تجاری باشد، ریشه در رفتارهای احتیاطی و انتظارات تورمی دارد. این وضعیت پیامدهایی فراتر از نوسان قیمت ارز ایجاد کردهاست. بیثباتی در نرخ ارز بهمعنای بیثباتی در معیار سنجش ارزش در اقتصاد است؛ پدیدهای که امکان برنامهریزی را برای تولیدکنندگان، واردکنندگان و حتی فعالان خرد اقتصادی دشوار میکند و افق تصمیمگیری را از بلندمدت به کوتاهمدت تقلیل میدهد.
در چنین شرایطی، جهشهای ارزی نه لزوما علت بحران، بلکه نشانهای از فشارهای انباشته ناشی از ناترازیهای پولی، مالی و نهادی هستند که در نهایت از مسیر بازار ارز تخلیه میشوند. این نوشتار با تمرکز بر نقش انتظارات، ساختار سیاستگذاری و محدودیتهای نهادی، تلاش میکند توضیح دهد چرا بازار ارز در ایران به کانون بیثباتی تبدیل شده و بازگشت ثبات پایدار به آن، مستلزم چه اصلاحاتی در سطح اقتصاد کلان است.
