شفافیت؛ پیش‌شرط کارآمدی

ولی‌الله افخمی‌راد، رئیس اسبق سازمان توسعه تجارت ایران، در گفت‌وگو با «دنیای‌اقتصاد» در ارزیابی برگزاری نمایشگاه و عملکرد این صنعت در اقتصاد ما گفت: نمایشگاه ضرورتی است برای آنکه تولیدکنندگان داخلی یا عرضه‌کنندگان کالا بتوانند توانمندی و محصولات خود را در بخش تولید و تجارت به مشتریان معرفی کنند، بنابراین با توجه به تعریف یادشده در ضرورت برگزاری نمایشگاه هیچ تردیدی نیست. بر همین‌ اساس نیز برگزاری نمایشگاه با اهداف یادشده ضروری به‌نظر می‌رسد. در کشورهای مختلف نمایشگاه‌ها بسته به شرایط تعریف‌شده توسط بخش خصوصی، دولت یا در همکاری میان دولت و بخش خصوصی برگزار می‌شوند. رئیس اسبق سازمان توسعه تجارت ایران افزود: در کشور ما سازمان توسعه تجارت به‌عنوان نهاد حکومتی و سیاستگذاری در امر تجارت، ایجاد شده است. یعنی جنس فعالیت‌های سازمان توسعه تجارت از جنس اجرا نیست، بلکه سیاستگذاری با هدف توسعه تجارت خارجی را بر عهده دارد.

افخمی‌راد گفت: نوع فعالیت نمایشگاه از اجرا و تصدی‌گری است. بنابراین براساس ضوابط و مقررات سازمان توسعه تجارت تنظیم‌کننده برنامه برگزاری نمایشگاه‌ها و صادرکننده مجوز برای برگزارکنندگان نمایشگاه است. درواقع سازمان توسعه تجارت تشخیص می‌دهد که برای توسعه تولید و تجارت کالاهای مختلفی که در کشور تولید می‌شود، مجوز برگزاری چه نمایشگاه‌هایی را صادر کند. سازمان توسعه تجارت دخالتی در برگزاری نمایشگاه ندارد و نباید داشته باشد؛ چراکه این وظیفه به شرکت نمایشگاه بین‌المللی واگذار شده است. آن شرکت نیز با کمک و همکاری بخش خصوصی عهده‌دار برگزاری نمایشگاه در داخل و خارج کشور است. اما مجوزهای برگزاری نمایشگاه توسط سازمان سیاستگذار یعنی سازمان توسعه تجارت، صادر می‌شود. وی گفت: چنانچه سازمان توسعه تجارت اقدام به برگزاری نمایشگاه کند، از رسالت اصلی خود که سیاستگذاری برای مساله تجارت خارجی است، باز خواهد ماند. این ورود به‌منزله اجرای فعالیت‌های غیرتخصصی توسط سازمان توسعه تجارت است و آن را از فعالیت‌های تخصصی و ضروری این سازمان دور خواهد کرد.

این مسوول سابق در حوزه تجارت گفت: مهم‌ترین وظیفه سازمان توسعه تجارت در دفتر مقررات انجام می‌شود که مدیریت واردات و صادرات کشور را بر عهده دارد. مدیریت واردات و صادرات از جنس اجرا نیست. درواقع این دفتر وظیفه دارد از تولیدکنندگان داخلی در چارچوب مقررات و ضوابط مربوطه در حد توان حمایت کند. به این ترتیب در سایه این حمایت تولیدکنندکان داخلی خواهند توانست رقابت منطقی را با تولیدکنندگان خارجی با واردکننده کالا به کشور داشته باشند. در این میان نمایشگاه ابزاری برای توسعه تجارت است. این ابزار توسط شرکت سهامی نمایشگاه‌های بین‌المللی به‌کار گرفته می‌شود تا امر تجارت را تسهیل کند.

رئیس اسبق سازمان توسعه تجارت گفت: ارزیابی عملکرد نمایشگاه‌ها در بخش‌های مختلف توسط سازمان توسعه تجارت انجام می‌شود. به این معنی که در فرآیند ارزیابی نمایشگاه‌ها، این سوال مهم مطرح می‌شود که آیا تصدی‌گری این بخش با کیفیت مناسب، انجام خواهد شد یا خیر؟ بنابراین ناظرانی از سوی سازمان توسعه تجارت، بر فرآیند برگزاری نمایشگاه، نظارت دارند. ناظران باید در زمان برگزاری نمایشگاه حضور داشته باشند. در این میان با شرکت‌کنندگان در نمایشگاه و بازدیدکنندگان در تماس خواهند بود. در نهایت نیز گزارش جامعی را از عملکرد نمایشگاه به سازمان توسعه تجارت ارائه می‌دهند و براساس این ارزیابی تصمیمات لازم اخذ خواهد شد.