دونالد ترامپ شامگاه سهشنبه در سخنرانی سالانه «وضعیت کشور» خود، از سیاستهای سختگیرانه مهاجرتی خود دفاع کرد و بر کاهش گسترده نقش دولت فدرال تأکید داشت. او همچنین خواستار حفظ تعرفههایی شد که بهتازگی از سوی دیوان عالی آمریکا لغو شدهاند و بر توانایی خود برای انجام عملیاتهای نظامی سریع در نقاطی چون ایران و ونزوئلا تأکید کرد.
ترامپ همچنین بر شکاف عمیق میان جمهوریخواهان و دموکراتها تأکید کرد؛ سخنرانیای که با برجستهسازی نقاط اصطکاک فرهنگی و اشارههای هدفمند به مهمانان حاضر، پیامهای سیاسی مدنظر او را بازتاب میداد.
این سخنرانی در شرایطی برگزار شد که شماری از اعضای کنگره در جلسه حضور نداشتند؛ با این حال، غیبتها مانع از آن نشد که برخی دموکراتها در طول نطق 108 دقیقهای رئیسجمهور با فریاد و اعتراض، سخنان او را قطع کنند.
بخش مربوط به ایران در این سخنرانی، در گزارش جداگانه ای - اینجا- منتشر شده است.
در ادامه، پنج لحظه شاخص از سخنرانی سال 2026 دونالد ترامپ به نقل از اکسیوس مرور میشود:
«باید از خودتان خجالت بکشید»
یکی از پرتنشترین لحظات زمانی رقم خورد که ترامپ از حاضران خواست اگر با این گزاره موافقاند که «نخستین وظیفه دولت آمریکا حفاظت از شهروندان آمریکایی است، نه مهاجران غیرقانونی»، از جای خود برخیزند.
بسیاری از دموکراتها از ایستادن خودداری کردند و رئیسجمهور خطاب به آنان گفت که «باید از خودشان خجالت بکشند». این اظهارات با واکنش تند چند نماینده دموکرات مسلمان، از جمله رشیده طلیب (نماینده دموکرات از میشیگان) و ایلهان عمر (نماینده دموکرات از مینه سوتا) روبهرو شد. این دو نماینده اندکی بعد صحن مجلس را ترک کردند.
اهدای مدالها در میانه سخنرانی
ترامپ در بخشهایی از سخنرانی خود به اهدای نشانهای افتخار پرداخت. او ابتدا «مدال آزادی ریاستجمهوری» را به کانر هلباک، دروازهبان تیم ملی هاکی آمریکا، اعطا کرد؛ عالیترین نشان غیرنظامی ایالات متحده که معمولاً به پاس یک عمر دستاورد برجسته در حوزههایی چون هنر، خدمات عمومی و علم اهدا میشود.
همچنین «نشان لیاقت» به اسکات روسکان، عضو گارد ساحلی آمریکا، برای نقشآفرینی در عملیات نجات در جریان سیل مرگبار چهارم ژوئیه در تگزاس اهدا شد.
در بخش دیگری، «قلب بنفش» به سارا بکستروم 20 ساله تعلق گرفت که یک روز پس از حمله مسلحانه یک تبعه افغان به او و همرزمانش از گارد ملی در نزدیکی کاخ سفید در نوامبر 2025، جان باخت. اندرو ولف، که از این حمله جان سالم به در برده بود، نیز برای دریافت این نشان در کنگره حضور داشت.
رئیسجمهور همچنین دو «مدال افتخار کنگره» — عالیترین نشان نظامی آمریکا برای شجاعت در میدان نبرد — اعطا کرد. اریک اسلاور، که در عملیات نظامی آمریکا در ونزوئلا در ژانویه زخمی شده بود، نخستین دریافتکننده این مدال بود. آخرین نشان شب نیز به رویس ویلیامز، کهنهسرباز 100 ساله جنگ کره، تعلق گرفت.
توجه ویژه به تیم ملی هاکی آمریکا
تیم ملی هاکی مردان آمریکا که در سال 2026 مدال طلا را کسب کرد، در میانه سخنرانی بهعنوان مهمان ویژه وارد صحن شد و یکی از طولانیترین تشویقهای ایستاده شب را به خود اختصاص داد. این نخستین قهرمانی مردان آمریکا از زمان پیروزی تاریخی سال 1980 موسوم به «معجزه روی یخ» بود.
با این حال، رئیسجمهور اوایل هفته با انتقادهایی روبهرو شده بود؛ چرا که گفته بود اگر تیم هاکی زنان را نیز دعوت نکند، احتمالاً «استیضاح» خواهد شد. تیم زنان در نهایت با استناد به تداخل برنامهها دعوت را نپذیرفت. ترامپ سهشنبه اعلام کرد که این تیم در موعدی دیگر به کاخ سفید دعوت خواهد شد.
بازگشت جنجالی ال گرین
آل گرین، نماینده دموکرات تگزاس، هنگام ورود رئیسجمهور به صحن مجلس، پلاکاردی در دست داشت که روی آن نوشته شده بود: «سیاهپوستان میمون نیستند!»
در پی این اقدام، مشاجره لفظی میان او و چند نماینده جمهوریخواه از جمله استیو اسکالیس، رهبر اکثریت مجلس نمایندگان و سناتور مارکوین مولین درگرفت که تلاش داشتند او را وادار به پایین آوردن پلاکارد کنند. گرین اندکی بعد از صحن مجلس خارج شد.
این پلاکارد در واکنش به ویدئویی نژادپرستانه منتشرشده در شبکه اجتماعی «تروث سوشال» بود که در آن، رئیس جمهور سابق اوباما و بانوی اول سابق میشل اوباما بهصورت توهینآمیز به تصویر کشیده شده بودند. کاخ سفید انتشار این ویدئو را به اشتباه یکی از کارکنان نسبت داد، اما ترامپ بعداً گفت بخش ابتدایی آن را دیده و در تأیید انتشارش «اشتباه نکرده است».
استقبال سرد از دفاع از تعرفهها
ترامپ در بخش دیگری از سخنانش، دیوان عالی آمریکا را به دلیل لغو بخش قابلتوجهی از تعرفههای تجاری او در جمعه گذشته مورد انتقاد قرار داد و این رأی را «بسیار تأسفبار» توصیف کرد.
با این حال، برخلاف سایر محورهای سخنرانی، این اظهارات با تشویق پرشور نمایندگان همراه نشد؛ نشانهای از تردید حتی در میان برخی جمهوریخواهان درباره واگذاری اختیارات قانون اساسی کنگره در زمینه وضع تعرفهها به رئیسجمهور.
