در فیلمی میبینیم که ترکشی وارد محل کار شدهاست. این ترکش مسافتی بیش از یک کیلومتر را طی کرده تا به اینجا رسیده است. شدت تخریب بهگونهای است که گویی محل انفجار چندان نزدیک نبوده؛ اما واقعیت این است که ترکشها میتوانند چنین مسافتی را پرواز کنند و حتی در فاصلهای بیش از یک کیلومتر نیز مرگبار باشند.
موشکها در سه مرحله ویرانگر عمل میکنند. نخست، کلاهک انفجاری که به مواد منفجره مجهز است و انفجار اولیه و تخریب گسترده را رقم میزند. دوم، موج انفجار ناشی از مواد منفجره که خود عامل تخریب ثانویه است. و در نهایت، پس از انفجار، بدنه موشک به تکههای مرگباری تبدیل میشود که تا چند صد متر و حتی یک کیلومتر میتوانند جان انسانها را تهدید کنند.
ترکشها بسته به نوع موشک، اندازه آن و حجم مواد منفجره متفاوتاند. در جنگها معمولاً از بمبها و موشکهای 100 تا 500 کیلویی استفاده میشود. تقریباً تمام افرادی که در فاصله 10 تا 20 متری انفجار قرار دارند، شانس اندکی برای زنده ماندن دارند و ترکشها در این محدوده قطعاً مرگبار هستند.
از فاصله 20 تا 80 متری نیز ترکشها همچنان کشندهاند و میتوانند جراحتهای شدید و مرگآفرین ایجاد کنند. در این محدوده سرعت ترکشها هنوز بالای هزار متر بر ثانیه است؛ سرعتی که هم سوراخهای عمیق در بدن ایجاد میکند و هم استخوانها را درهم میشکند.
در فاصله 80 تا 150 متر و حتی تا 300 متر نیز جراحتها میتوانند شدید و ناتوانکننده باشند. ترکشها در این محدوده همچنان قابلیت نفوذ عمیق دارند و میتوانند موجب خونریزی داخلی یا حتی قطع عضو شوند. در بسیاری از موارد، افرادی که در فاصله 300 متری انفجار بودهاند، دچار جراحتهای عمیقی شدهاند که به جراحی و کمک فوری نیاز داشته است.
افرادی که در فاصله 300 تا 600 متری قرار میگیرند، شاید مستقیماً بر اثر ترکش جان خود را از دست ندهند، اما همچنان با جراحتهای جدی روبهرو میشوند. زخمهای عمیق، شکستگی استخوان و خونریزی میتواند برای آنها خطرناک باشد. در فاصله بیش از 600 متر تا حدود هزار متر، شدت جراحتها کمتر است، اما همچنان میتواند فرد را ناتوان کرده و با مشکلات جدی مواجه سازد.
سرعت اولیه ترکشها بین هزار تا دو هزار متر بر ثانیه است؛ یعنی سه تا شش برابر سرعت صوت. موشکهای کوچک بهراحتی به چند صد تکه تبدیل میشوند. موشکهای کوتاهبرد بالستیک و موشکهای کروز میتوانند تا پنج هزار تکه تولید کنند. گفته میشود موشکهای میانبرد بالستیک گاهی به ده هزار تکه نیز تبدیل شدهاند و بمبها و موشکهای سنگین با وزنی بیش از یک تن، تا پانزده هزار تکه مرگبار ایجاد میکنند.
برخی موشکهای بالستیک دارای کلاهکهای پیشترکششونده هستند که تعداد ترکشهای آنها بسیار بیشتر است. این ترکشها اندازههای متفاوتی دارند؛ از قطعات بسیار ریز گرفته تا تکههای درشت، مانند همین قطعه بزرگی که اکنون وارد دفتر کار این افراد شده است. تکهای که اگرچه از بیش از یک کیلومتر دورتر آمده، اما میتوانست کاملاً مرگبار باشد.
به همین دلیل توصیه میشود روی پشتبامها نمانید. ترکشها میتوانند حتی در فاصله بیش از 400 متری نیز روی پشتبامها جراحتهای مرگبار ایجاد کنند. هنگام شنیدن صدای سوت پیش از انفجار یا حتی در لحظه انفجار، باید پشت به محل انفجار روی زمین دراز بکشید و حتماً از سر خود محافظت کنید.
منبع: عصر ایران
