به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از روابط عمومی موسسه کتابخانه و موزه ملی ملک، موقوفه آستان قدس رضوی، کتابخانه و موزه ملی ملک در سال 1316 خورشیدی از سوی حسین ملک بر آستان قدس رضوی وقف شده و یکی از موسسات فرهنگی آن به شمار میآید.
حاج حسین آقا ملک بنیانگذار و واقف کتابخانه و موزه ملی ملک در10 خرداد 1250 خورشیدی (11 ربیعالاول 1288 قمری) در تهران زاده شد. حاج محمدکاظم ملکالتجار، پدر حاج حسین آقا ملک، از راه تجارت و از جانب املاک گستردهای که در خراسان خریده و به دست آورده بود، ثروتی انبوه را برای فرزندان به میراث گذاشت؛ اساس ثروت حاج حسین آقا ملک از اینرو بود.
او دستیاری پدر در اداره املاک خراسان را برعهده داشت و گویا نخستین علقههای فرهنگیاش در سفری که همراه پدر به مشهد رفته بود، بسته شد. در آنجا به راهنمایی یکی از دوستان پدر با پارهای نفایس حرم رضوی آشنا شد و سپس هنگامی که در نیشابور نسخهای از دیوان ابن یمین فریومدی شاعر سده ششم هجری را به دست آورد، اندیشه بنیادگذاری یک کتابخانه بزرگ به ذهناش خطور کرد. حسین ملک در این زمان 28 ساله بود. کتابخانهای که حاج حسین آقا ملک از حدود سال 1278 خورشیدی فراهم آورد، ابتدا در مشهد بود. این بازرگان فرهیخته سپس کتابخانه نفیساش را به خانه پدری در بازار بینالحرمین تهران جابهجا کرد و آن را در اختیار اهل فضل و دانش قرار داد.
حاج حسین آقا ملک در 6 آبان ماه 1316 خورشیدی، خانه پدری خود در بازار بینالحرمین تهران را به همراه همه اثاثیه و کتابهای موجود در آن بر آستان امام رضا علیهالسلام وقف کرد تا به تعبیر و تصریح خودش «شعبهای از کتابخانه مقدسه رضویه باشد» و «کافه و عامه افراد سکنه ایران بدون رعایت ملیت حق استفاده داشته [باشند]».

آنچه وقف شد افزون بر هزاران نسخه نفیس خطی و چاپ سنگی، آثاری چون فرشها، لوسترها، مبلمان و تابلوهای نقاشی را دربرمیگرفت که او به عنوان لوازم و تجملات زندگی شخصی از آنها بهره میگرفت. همچنین مجموعههای تمبر، سکه، آثار لاکی، خوشنویسی و نگارگری، این گنجینه را تکمیل میکرد. این آثار ابتدا در کنار کتابخانه به نمایش درآمدند و سپس هسته نخستین موزه ملی ملک را شکل دادند.
دوستداران آثار تاریخی و فرهنگی میتوانند در نوروز 1396 در روزهای غیر تعطیل (از 5 تا 10 فروردین 1396 خورشیدی) از ساعت 9 تا 16:30 به تماشای این گنجینه گوناگون و گسترده از آثار موزهای بنشینند.
بر اساس وقفنامه حاج حسین آقا ملک، این مجموعه هر روز به جز جمعهها و تعطیلات رسمی، به مخاطبان و بازدیدکنندگان خدماترسانی میکند. گردشگران نوروزی از اینرو میتوانند در روزهای غیر تعطیل نوروز 1396، از کتابخانه و موزه ملی ملک به نشانی «تهران، میدان امام خمینی، سردر باغ ملی، خیابان ملل متحد» بازدید کنند.