تمیز کردن منبت مبلمان به دلیل ظرافت، عمق شیارها و حساسیت بالای چوب، نیازمند روش هایی کاملا متفاوت از تمیزکاری مبلمان ساده است. در این نوع مبلمان، کوچک ترین بی دقتی می تواند موجب لب پر شدن نقش ها، تغییر رنگ چوب یا از بین رفتن جزئیات هنری شود. به همین دلیل، شیوه های تمیز کردن منبت باید کاملا اصولی، مرحله به مرحله و متناسب با ساختار چوب و نوع منبت صورت گیرد. در این مطلب شما را با روش های تمیز کردن منبت مبلمان آشنا می کنیم.
روش های تمیز کردن منبت مبلمان
تمیز کردن منبت مبلمان زمانی به نتیجه مطلوب می رسد که از روش هایی استفاده شود که هم آلودگی را به طور کامل حذف کند و هم هیچ گونه فشاری به ساختار ظریف منبت وارد نکند. در ادامه تمام روش های ایمن و کاربردی برای تمیز کردن منبت مبلمان به طور کامل توضیح داده می شود.
گردگیری خشک و منظم
تمیز کردن منبت مبلمان مانند تمیز کردن مبل چرم، به گردگیری خشک و منظم نیاز دارد و این مورد اولین و پایه ترین روش به شمار می رود. گرد و غبار به سرعت در شیارها، فرورفتگی ها و برجستگی های منبت جمع می شوند و اگر سریع آن را پاک نکنید، با گذشت زمان به لایه ای چسبنده تبدیل می شود. برای این کار لازم است از ابزارهایی استفاده کنید که کاملا نرم و بدون لبه های ریز باشند. بهترین گزینه، قلم موهای نقاشی با موی نرم، برس های آرایشی بزرگ و تمیز یا برس های مخصوص گردگیری چوب هستند. حرکت برس باید آرام، بدون فشار و از بالا به پایین انجام شود، زیرا باید گرد و غبار از شیارها خارج شود و دوباره روی بخش های تمیز ننشیند. این روش باید به صورت هفتگی یا حتی چند بار در هفته صورت گیرد، زیرا گردگیری مداوم از تجمع آلودگی های عمیق جلوگیری می کند.
استفاده از جارو برقی با سری مخصوص
در این روش، جارو برقی باید روی کمترین قدرت مکش تنظیم شود و حتما از سری های نرم و کوچک استفاده گردد. دهانه جارو نباید مستقیم به منبت فشرده شود، بلکه لازم است با فاصله بسیار کم و به آرامی روی نقش ها حرکت داده شود. این روش برای خارج کردن گرد و غبار از شیارهای عمیق و نقاطی که برس به خوبی به آن ها دسترسی ندارد، بسیار مؤثر است. استفاده نادرست از جاروبرقی با مکش بالا می تواند موجب جدا شدن قطعات ظریف منبت شود، بنابراین در این شرایط کنترل کامل دستگاه ضروری است.
تمیزکاری با دستمال نم دار
روش سوم، تمیزکاری و شستن مبل با دستمال نرم و کمی نم دار است که تنها در شرایط خاص و با احتیاط کامل استفاده می شود. در این روش، دستمال باید از جنس میکروفایبر یا پارچه نخی بسیار نرم باشد. دستمال فقط باید کمی رطوبت داشته باشد، به گونه ای که هیچ گونه قطره آبی از آن چکه کند. حرکت دستمال باید آرام، سطحی و بدون فشار انجام شود. این روش بیشتر برای پاک کردن گرد و غبار چسبیده یا آلودگی های سطحی کاربرد دارد و نباید به طور مداوم از آن استفاده شود. بعد از هر بار استفاده از دستمال نم دار، لازم است بلافاصله با یک دستمال خشک، سطح منبت خشک شود تا هیچ گونه رطوبت در شیارها باقی نماند.

استفاده از محلول آب و مقدار بسیار کم شوینده
این روش زمانی کاربرد دارد که روی منبت لکه های چرب یا آلودگی هایی وجود داشته باشد و با آب ساده پاک نمی شوند. برای تهیه محلول، تنها چند قطره مایع ظرف شویی ملایم در یک ظرف آب ولرم کافی است. دستمال نرم را باید به محلول آغشته کرده و سپس کاملا چلاند تا فقط رطوبت جزئی باقی بماند. تمیزکاری باید به طور نقطه ای انجام شود، نه روی کل سطح منبت. بعد از پاک کردن لکه، ناحیه مورد نظر باید با دستمال مرطوب تمیز و سپس کاملا خشک شود. این روش برای تمیزکاری های مکرر مناسب نیست و تنها مخصوص مواقع ضروری است.
تمیز کردن شیارهای بسیار ریز با ابزارهای ظریف
در برخی از منبت ها، عمق و ظرافت نقش ها به گونه ای است که نه برس و نه دستمال به خوبی به داخل آن نفوذ نمی کند. در این شرایط می توان از گوش پاک کن خشک، خلال چوبی بسیار نرم یا قلم موهای بسیار باریک استفاده کرد. ابزار باید کاملا خشک باشد و حرکت آن بسیار ملایم انجام شود. هر گونه فشار اضافی ممکن است موجب شکستگی لبه های منبت شود. این روش بیشتر برای تمیزکاری دقیق و موضعی کاربرد دارد و به هیچ عنوان نباید با عجله صورت گیرد.
استفاده از واکس یا روغن مخصوص چوب منبت
یکی دیگر از روش های افزایش دوام مبل و تمیز کردن آن، استفاده از واکس یا روغن مخصوص چوب منبت است. این شیوه بیشتر جنبه تکمیلی دارد و بعد از تمیزکاری کامل انجام می شود. مقدار واکس یا روغن باید بسیار کم باشد و با پارچه نرم به آرامی روی سطح منبت پخش شود. بهتر است تمرکز اصلی روی سطوح برجسته باشد و از جمع شدن ماده در شیارها جلوگیری شود. بعد از چند دقیقه، سطح منبت باید با پارچه خشک پولیش گردد تا هیچ گونه اثر چربی روی آن باقی نماند. این شیوه به تمیز ماندن منبت در بلند مدت کمک می کند، اما استفاده بیش از حد باعث جذب گرد و غبار و کدر شدن نقش ها خواهد شد.
تمیزکاری مرحله ای
به جای تمیز کردن کامل و سنگین منبت در فواصل طولانی، بهتر است این کار به چند مرحله سبک تقسیم شود. گردگیری منظم، تمیزکاری موضعی لکه ها و رسیدگی دوره ای به شیارها موجب می شود این روش ها پرخطر و تهاجمی نباشند. این شیوه از لحاظ حرفه ای، ایمن ترین شیوه برای تمیز نگه داشتن منبت مبلمان به شمار می رود.
اسفنج های خشک
یک روش دیگر تمیز کردن منبت مبلمان، استفاده از اسفنج های خشک است. این اسفنج ها بدون نیاز به آب یا مواد شوینده، گرد و غبارهای قدیمی، دوده و آلودگی های سطحی را به خود جذب می کنند. برای استفاده، اسفنج به آرامی روی سطح منبت کشیده می شود و نیازی به فشار نیست. زمانی که سطح اسفنج کثیف شد، می توان قسمت آلوده آن را جدا کرد و با بخش تمیز ادامه داد. این روش برای منبت هایی که به رطوبت حساس هستند، بسیار مناسب است.

پودرهای جاذب برای لکه های چرب
روش دیگر استفاده از پودرهای جاذب برای لکه های چرب است. در صورتی که روی منبت یا روغن وجود داشته باشد، پاشیدن مقدار کمی پودر نشاسته یا تالک روی محل لکه و باقی گذاشتن آن برای چند ساعت موجب می شود چربی به تدریج جذب شود. بعد از این مدت لازم است، پودر با برس نرم یا جاروبرقی یا مکش ضعیف جمع آوری شود. این روش بدون تماس مستقیم با رطوبت، لکه ها را کاهش می دهد و برای چوب های حساس ایمن است.
استفاده از خمیر جاذب
در مواردی که لکه به عمق چوب نفوذ کرده باشد، استفاده از خمیر جاذب می تواند مؤثر باشد. این خمیر از ترکیب یک ماده جاذب با مقدار بسیار کم حلال مناسب تهیه می شود و به صورت موضعی روی لکه قرار می گیرد. خمیر بعد از چند ساعت، آلودگی را به وضوح می کشد و سپس به آرامی برداشته می شود. لازم است بدانید که باقی مانده ها با برس نرم به آسانی پاک می شوند. این روش باید کاملا کنترل شده انجام شود و فقط روی بخش های کوچک اجرا گردد.
تمیز کردن با پاک کن خمیری
تمیزکردن منبت مبلمان با پاک کن خمیری یکی از روش های کاربردی و ظریف برای منبت است. پاک کن های خمیری که معمولا در طراحی استفاده می شوند، می توانند دوده، گرد و غبار فشرده و لکه های خشک را بدون ایجاد خط و خش از سطح چوب جدا کنند. پاک کن باید به آرامی روی منبت فشرده شود و حرکت مالشی شدید نداشته باشد. این شیوه برای نقش های ریز و نزدیک به هم بسیار مفید است.
استفاده از گوش پاک کن
یکی از روش های دیگر برای تمیز کردن منبت مبلمان، استفاده از گوش پاک کن یا سواب های کوچک است. سواب می تواند کاملا خشک یا کمی نم دار باشد. حرکت آن باید کنترل شده و محدود به شیارها باشد تا رطوبت به قسمت های دیگر نفوذ نکند، بلافاصله بعد از تمیزکاری، همان قسمت با سواب خشک پاک می شود تا هیچ گونه اثری از رطوبت باقی نماند.