سهم ناچیز روستایی‏‏‏‏‌ها از مالکیت خودرو

بر اساس داده‌های مرکز آمار ایران مندرج در اسناد پشتیبان لایحه بودجه، اگرچه سهم برخورداری از خودرو در روستاها از سال‌98 تا 1403 به‌‌‌‌‌تدریج افزایش‌یافته، اما این رشد به‌‌‌‌‌طور نامتوازن میان دهک‌‌‌‌‌ها توزیع شده و عمدتا به نفع گروه‌های بالای درآمدی بوده‌است. بر اساس این داده‌ها، به‌‌‌‌‌طور متوسط تنها 38.8‌درصد از خانوارهای روستایی کشور مالک خودرو هستند؛ به این معنا که بیش از 61‌درصد خانوارهای روستایی عملا فاقد خودروی شخصی‌‌‌‌‌اند. این رقم، به‌ویژه با توجه به محدودیت شدید حمل‌ونقل عمومی در مناطق روستایی، نشان‌دهنده مشکل شدید حمل‌ونقل در این مناطق است.

بر این اساس تنها 2.5‌درصد از خانوارهای دهک یک روستایی دارای خودرو هستند؛ این رقم در سال‌98 به میزان 1.2‌درصد بود، بنابراین مالکیت خودرو در این دهک بیش از دوبرابر شده اما هنوز به‌شدت محدود است. همچنین مالکیت خودرو در دهک دوم درآمدی به 8.5‌درصد می‌رسد، بنابراین حدودا از هر 12 خانوار مربوط به این دهک درآمدی روستایی یک خانوار مالک خودرو است. این رقم در دهک سوم نیز به 18.9‌درصد یا به‌عبارتی یک خانوار از هر 5.3 خانوار می‌رسد. بنابراین حتی در دهک سوم نیز بیش از 80‌درصد خانوارهای روستایی فاقد خودرو هستند. این ارقام نشان می‌دهد؛ سه دهک کم‌‌‌‌‌درآمد روستایی تقریبا به‌‌‌‌‌طور کامل از بازار خودرو کنار گذاشته شده‌اند.

در دهک‌های متوسط درآمدی در روستاهای کشور مالکیت خودرو افزایش می‌‌‌‌‌یابد، اما همچنان از فراگیری فاصله دارد. سهم خانوارهای دارای خودرو در دهک چهارم در سال‌1403 معادل 29.2‌درصد بوده و در دهک پنجم به 38.9‌درصد رسیده‌است. در دهک ششم، این نسبت 42.4‌درصد و در دهک هفتم 49.2‌درصد ثبت شده‌است. این اعداد نشان می‌دهد؛ حتی در میانه توزیع درآمدی روستاها نیز اکثریت خانوارها فاقد خودرو هستند

در دهک‌های بالاتر، رشد مالکیت به‌‌‌‌‌وضوح نمایان می‌شود. در دهک هشتم، 57‌درصد خانوارهای روستایی مالک خودرو هستند و این نسبت در دهک نهم به 65.1‌درصد می‌رسد. در نهایت، دهک دهم با سهم 76.8‌درصدی از خانوارهای مالک خودرو، بیشترین برخورداری را دارد.