المانیتور: دور اول مذاکرات ایران و آمریکا به بیانیه تنش زدایی ختم می شود/ مذاکره‌کنندگان ایرانی از خود انعطاف نشان داده‌اند

المانیتور نوشته‌است که هر چند ایده‌هایی برای توافق بر سر برخی مسائل مناقشه برانگیز میان ایران و آمریکا وجود دارد، اما دور نخست گفت و گوها قرار است صرفا به صدور بیانیه‌ای ختم شود که بر اساس آن دو کشور بی‌میلی خود را به آغاز جنگ اعلام کنند.

به نوشته المانیتور یک منبع دیپلماتیک منطقه‌ای که از روند گفتگوها آگاه است، گفت مذاکرات پیشنهادی به‌گونه‌ای طراحی شده بودند که به جای چانه‌زنی فوری بر سر مسائل مناقشه‌برانگیز، با یک «بیانیه تنش‌زدایی» آغاز شوند. طبق این طرح، ایران و ایالات متحده بیانیه‌ای صادر می‌کردند که در آن تصریح می‌شد هیچ‌یک از طرفین قصد ورود به تبادلات خصمانه علیه دیگری را ندارند و هر دو طرف متعهد به پیگیری دیپلماسی به عنوان مسیر ترجیحی پیش‌رو هستند. این اعلامیه به عنوان ابزاری برای مدیریت ریسک در نظر گرفته شده بود، نه یک گشایش سیاسی.

در رابطه با پرونده هسته‌ای، این منبع اعلام کرد که مذاکره‌کنندگان ایرانی از خود انعطاف نشان داده‌اند. سناریوهای متعددی مورد بحث قرار گرفت، از جمله انتقال ذخایر اورانیوم 60 درصد غنی‌شده ایران به یک شخص ثالث مورد اعتماد، یا رقیق‌سازی اورانیوم 60 درصد و 20 درصد به سطوحی که غیرتهدیدآمیز تلقی می‌شوند، پیش از انتقال آن به یک کنسرسیوم منطقه‌ای یا بین‌المللی.

این ایده‌ها به جای آنکه «امتیاز» تلقی شوند، در قالب اقدامات اعتمادساز چارچوب‌بندی شدند که هدفشان رفع نگرانی‌های فوری درباره اشاعه هسته‌ای بود، در حالی که همزمان موضع دیرینه ایران مبنی بر صلح‌آمیز بودن برنامه هسته‌ای‌اش را حفظ می‌کرد. مفهوم کنسرسیوم منطقه‌ای نیز با این هدف مطرح شد که موضوع هسته‌ای را در یک چارچوب همکاری گسترده‌تر بگنجاند، به جای آنکه صرفاً به عنوان یک اختلاف دوجانبه میان ایران و آمریکا با آن برخورد شود.

در مقابل، گفتگوها درباره برنامه موشک‌های بالستیک ایران محدود باقی ماند. طبق گفته این منبع، هیچ مکانیسم روشن یا توافق‌شده‌ای برای رسیدگی به موضوع موشک‌ها در این مرحله وجود نداشته است؛ امری که بازتاب‌دهنده موضع ایران است که توانمندی‌های موشکی خود را جزء اصلی دفاع ملی و خارج از حیطه مذاکرات هسته‌ای می‌داند.

در مورد نفوذ منطقه‌ای، این منبع گفت که تهران برای نشان دادن «نشانه های مثبت» در منطقه ابراز آمادگی کرده است، به‌ویژه پس از تحولاتی که طی دو سال گذشته و در پی جنگ غزه رخ داده است.