زیورآلات گلیمی
طراحی سایت سازمند
زیورآلات گلیمی
طراحی سایت سازمند

این زنان، شوهران خود را کشتند و اکنون در زندان احساسِ رهایی می‌کنند

در زندانِ زنانِ هرات، ۲۰‌زن به جرمِ قتلِ شوهران خود زندانی هستند. با‌اینکه زندان بسیار شلوغ و پرجمعیت است، گفته‌اند در زندان در مقایسه با زمانی که در زندگی زناشویی بودند، احساسِ رهایی بیشتری می‌کنند. در میانِ زندانیان دختری ۲۰‌ساله به نام پریسا هست. او ۵ بار‌ها از سویِ شوهرش موردِ ضرب‌و‌شتم قرار گرفته و چاقو خورده بود.

زندان زنان
فرادید؛ خشونت علیه زنان در افغانستان پدیده‌ای رایج است. برای برخی از زنان تنها راهِ خلاصی از شوهران در ازدواج‌هایِ آزاردهنده به قتل رساندنِ شوهران است. دیوار‌های 5‌متری که زندانِ زنانِ هرات را دربرگرفته درست مانند دروازه‌های فلزی که شبانه‌روز توسطِ نیرو‌های امنیتی از آن‌ها محافظت می‌شود، جزو اموالِ رایجِ دولتی در افغانستان است.

به گزارش فرادید؛ سیم‌های خاردارِ دایره‌ای که دور‌تا‌دور دیوار‌ها کشیده شده است، احساسِ در‌قفس‌بودن را ایجاد می‌کند، اما این موانع همانقدر که قرار است مانع از خروجِ زندانیان از محل شوند؛ قرار است اجازه ورود مزاحمان را هم ندهند.

 
کشتن شوهر
فاطمه، 39 ساله
یکصد زندانی به همراه 32‌فرزندشان پشتِ دیوار‌های آبی‌رنگِ زندان که در بخشِ شمال‌شرقیِ شهر هرات در غربِ افغانستان و درست در کنارِ جاده اصلی واقع‌شده، زندگی می‌کنند. این زندان در دهه 1990 و قبل از به قدرت رسیدنِ طالبان بازگشایی شد و اکنون توسطِ دولتِ استانی و همکاری برخی از سازمان‌های غیردولتیِ محلی اداره می‌شود.

حداقل نیمی از زنان در زندان‌های افغانستان به دلیلِ ارتکابِ جرم‌های اخلاقی مانند مصرفِ مواد مخدر، فرار از خانه یا تجاوز – که در هر حال رابطه جنسیِ خارج از ازدواج تلقی می‌شود – زندانی شده‌اند.
زندان برای تجاوز
فشارِ سازمان‌های حقوق‌بشریِ بین‌المللی برای تغییر این قوانین بر دولتِ افغانستان زیاد است، اما همچنان این نوع قانون‌شکنی‌ها در قانونِ اساسیِ افغانستان به عنوانِ جرایمِ جدی شناخته می‌شوند.
 
در زندانِ زنانِ هرات، 20‌زن به جرمِ قتلِ شوهران خود زندانی هستند. بسیاری از آن‌ها داستان‌های مشابه دارند: دخترانِ نوجوانی که خانواده‌هایشان مجبورشان کرده با مردانی بسیار بزرگتر از خود که مجرم، شورشی، معتاد به مواد مخدر یا همگیِ این موارد هستند، ازدواج کنند.
زندگی در زندان زنان
نفس از فرزند یکی از نگهبانان نگه‌داری می‌کند.
دختران موردِ آزار و خشونتِ جسمی و کلامی قرار گرفته‌اند، به پول دسترسی نداشته اند، قانون از آن‌ها حمایت نکرده و هیچ ابزاری برای شروعِ فرایندِ قانونیِ طلاق نداشته‌اند. در کشوری که بر طبقِ مطالعه‌ای که در سال 2008 توسطِ مؤسسه صلحِ سازمان ملل انجام شده است، 90‌درصد از زنان در طولِ زندگیِ خود شکلی از خشونتِ خانگی را تجربه می‌کنند، پیامد‌های قانونیِ اندکی علیه خشونت علیه زنان وجود دارد.
زندان افغانستان
بسیاری از نگهبانان فرزندانِ خود را با خود به محل کار می‌آورند و بابتِ نگهداری فرزندانشان
توسطِ زندانیانِ زن به آن‌ها دستمزد می‌دهند.
عکاسی که در افغانستان زندگی می‌کند در سال 2019 از زندانِ زنانِ هرات بازدید کرد. تصاویری که او در زندان از زنان ثبت کرده است در تضادِ کامل با تصاویرِ زنانی با برقع‌های آبی‌رنگ است که در هنگامِ پوششِ اخبار مربوط به افغانستان در رسانه‌های غربی بازتاب پیدا می‌کند.
شوهرکشی
نگهباهانِ زن زندان مشغولِ وارسیِ کله گوسفندی هستند که یکی از خویشاوندانِ زندانیان آورده است.
ترس در زندگی‌های این زنان تسلط داشته، اما سال‌ها آزارِ جسمی و کلامی ترس را به احساسِ خشم تبدیل می‌کند. این زنان آنقدر از احساسِ ترس خسته شده بودند که غریزه بقا آن‌ها را به کشتنِ همسرانشان وادار کرده است.

روایتگر این عکس‌ها می‌گوید: «تمام این زنان سرشار از احساسات، قدرت و زندگی و از‌همه‌ مهمتر امید بودند.» آن‌ها پشتِ میله‌های زندان چیزی شبیه آرامش پیدا کرده‌اند. یا حداقل در مکانی که اکنون در آن هستند نسبت به مکانی که مجبور شدند برای فرار قتل انجام دهند، خشونت به مراتب کمتر است.
آرایشگاه در زندان
زندانیان مشغولِ آرایش کردنِ موی یکی از نگهبانانِ زن هستند.
به گزارش فرادید؛ زمینِ زندان پیاده‌رو‌های سیمانی، حیاط‌های فرش‌شده با چمن مصنوعی و باغ‌هایی از انواعِ درختان و علف دارد. مادران بازی کردن و بزرگ‌شدنِ دختران و پسران خود را تماشا می‌کنند، گویی این مکان حیاطِ خلوتی در یک محله معمولی است.

زندگیِ زندانیان به یک جفت ساختمان محدود شده است. در داخلِ هر ساختمان اتاق‌های بزرگی وجود دارد که ردیف‌های تختِ چندطبقه که با پتو‌های تمیز و گلدار پوشیده‌شده، در آن دیده می‌شود. ملحفه‌ها را در مقابلِ در‌های ورودی به عنوانِ تزئینِ اتاق و جلوگیری از ورودِ گرد‌وغبار آویزان کرده‌اند.
زندانیان زن در افغانستان
ساعت‌های روز اغلب در بیرون از اتاق سپری می‌شود؛ جاییکه لباس‌های شسته‌شده از درختانِ کاج آویخته‌شده و زندانیان معمولاً درحالیکه قابلمه‌های آلومینیومی و فلاسک‌های استیل را می‌سایند با هم گپ می‌زنند.

آن‌هایی که مشغولِ پخت‌وپز یا تمیزکاری نیستند معمولاً روی زمین‌های فرش‌شده دراز کشیده‌اند و سریال‌های تلویزیونی می‌بینند یا کار‌های هنری مثل سوزن‌دوزی انجام می‌دهند. زندان خانه 119 زندانی و 32 فرزندشان است. اغلب بچه‌ها وقتی به سن 5‌سالگی می‌رسند به یکی از اقوام سپرده  یا به بهزیستی تحویل داده می‌شوند تا بتوانند به مدرسه بروند.
فرزندان زنان زندانی
بقیه زندان‌های زنانه در افغانستان به دلیلِ نبودِ دسترسی به مراقبت‌هایِ پزشکیِ مخصوصِ زنان، ساختمان‌های نامناسب و تعمیرات گزارش‌هایی از آزارهای جنسی و تجاوز دریافت کرده‌اند که این مکان‌ها را به مکان‌هایی ناامن برای زندانیان زن تبدیل کرده است. اما زندانِ زنانِ هرات که توسطِ زنان اداره می‌شود به یک پناهگاه برای زنانِ زندانی تبدیل شده است.
زنان، فرادید
فروزان مشغولِ بازیِ والیبال
با‌اینکه زندان بسیار شلوغ و پرجمعیت است، بسیاری از زندانیان گفته‌اند در زندان در مقایسه با زمانی که در زندگی زناشویی بودند، احساسِ رهایی بیشتری می‌کنند. در میانِ زندانیان دختری 20‌ساله به نام پریسا هست که در سال 2018 به زندان منتقل شده است. او 5‌سال با شوهرش زندگی کرده بود و در طی این مدت بار‌ها از سویِ شوهرش موردِ ضرب‌و‌شتم قرار گرفته و چاقو خورده بود. او می‌گوید شوهرش دست‌وپایش را می‌بسته و به کف پا و دست‌هایش ترکه می‌زده است. او می‌گوید حتی یکبار شوهرش خواسته کلیه او را بفروشد و تا پیدا کردنِ خریدار و بردنِ او به بیمارستان برای آزمایشِ خون هم پیش رفته است.
زنان زندانی به گزارش فرادید
به گزارش فرادید؛ پریسا می‌گوید: «وقتی که آن‌ها گفتند کلیه من گزینه مناسبی نیست او مرا کتک زد.» شوهرِ پریسا او را تهدید کرده بوده که اگر درخواست طلاق بدهد والدینِ او را می‌کشد. پریسا می‌گوید: «آرزوی مرگ می‌کردم. می‌گفتم خدایا یا من را بکش یا او را.»

پریسا به سمتِ خانواده شوهرش می‌رود تا پناه بگیرد، اما آن‌ها نفوذِ اندکی روی پسرشان داشتند. یک شب، پریسا بعد از آنکه در اتاقی سلاحِ همسرش را پیدا و آن را پر می‌کند خودش را در اتاق حبس  و از پشت در به همسرش  شلیک می‌کند. گلوله به سینه همسرش اصابت می‌کند و او چند لحظه بعد جان می‌دهد.
زندگی زنان زندانی
پلیس پریسا را بازداشت می‌کند و بعد از بازجوییِ کوتاهی او محاکمه و به 16‌سال زندان محکوم می‌شود. دخترِ یک‌ساله‌اش، فاطمه و پسرِ 3‌ساله‌اش، محمدعرفان، با او زندانی می‌شوند. پریسا می‌گوید: «من این زندانی‌شدن را پذیرفتم. دیگر حتی یک‌روز هم قادر نبودم با او زندگی کنم و این اتفاقی بود که برایم افتاد.»

زندانیِ دیگر، فاطمه 39‌ساله گفته است که او با پسرعمویش ازدواج کرده و 5‌فرزند آورده که اولی‌شان در سنِ 13‌سالگی بوده است. او گفته است شوهرش مردِ خشنی بود و آماده بود که با مشت به سرِ فاطمه بکوبد. حتی یکبار هم او را با گلوله زخمی کرده است. فاطمه می‌گوید: «وقتی التماس می‌کردم که رهایم کند، او می‌گفت که حتی استخوان‌هایم هم از این خانه بیرون نخواهد رفت.»
تفریح در زندان
چندباری، او تلاش می‌کند که خودش را از طریقِ راه‌هایی مانند خوردنِ غذای مسموم یا قرار گرفتن در معرضِ هوای سرد بکشد. در نهایت، او شوهرش را وقتی در خواب بوده خفه می‌کند. دادگاه او را به 20‌سال زندان محکوم می‌کند. او تاکنون 8‌سال را سپری کرده است.

دولتِ افغانستان در سال 2009 قانونِ توقفِ خشونت علیه زنان را تصویب کرد. این نخستین قانونی بود که به همراهیِ سازمان‌های محلی و شرکایِ بین‌المللی برای محافظت از زنانِ افغان در مقابلِ کودک‌همسری، ازدواجِ اجباری و 20 عملِ خشونت‌آمیزِ دیگر –اما فقط روی کاغذ—تصویب شد. مانند بسیاری دیگر از طرح‌هایی که غرب از آن‌ها حمایت می‌کند، این قانون نیز فقط توهمِ پیشرفت بود.
زندگی در زندان
پریسا مشغولِ حمام کردنِ فرزندِ یکساله اش
ناتاشا لطیف، که وکالتِ افرادی که شوهرانشان را کشته‌اند برعهده دارد، می‌گوید اعمالِ کنترل بر زنان توسطِ مردان یکی از هنجار‌های فرهنگیِ مردانگی محسوب می‌شود. جنایاتِ مردان علیه زنانشان بخشوده می‌شود، زیرا آن‌ها همچنان نان‌آوران خانه هستند.

با اجرایی شدنِ قانونِ حمایت از زنان، سازمان ملل در سال‌های اخیر متوجه شده که بسیاری از خشونت‌ها علیه زنان، شاملِ قاچاقِ جنسی، تجاوز و خودکشیِ اجباری هرگز به دادگاه‌ها راه نیافته است. به‌جای آن این جرایم اغلب توسطِ ریش‌سفیدانِ محلی یا توسطِ پلیس رفع شده که اغلب هم نتایج علیه خواست زن ها و به ضرر آن ها بوده است.

حتی در موردِ قتل هم وضع به‌همین‌منوال بوده است: سازمان ملل در سال 2018 دریافت که فقط 18‌درصد از قتل‌های زنانِ افغانستانی به مراجع قانونی گزارش شده است.
بازی در زندان
ناهید، 35‌ساله، بیشتر عمرش را در زیرزمین خانه و در حالِ تماشای تلویزیون گذرانده است. او 15‌سال با یک معتاد به هروئین که مرتب او را کتک و گاهی با چاقو او را زخمی می‌کرده و یکبار به او شلیک کرده است، زندگی کرده است. شوهرش بچه‌ها را هم موردِ آزار و اذیت قرار می‌داده است. ناهید می‌گوید: «می‌دانستم قصد دارد یکبار خیلی جدی به من یا بچه‌هایم آسیب بزند. یکبار که با هم دعوا می‌کردیم، اوضاع از کنترلم خارج شد و من به او شلیک کردم.»

روی بازو‌های او آثار بریدگی و جراحت وجود دارد که به‌نظر می‌رسد خودش این کار را کرده است. انگشتان و کفِ دستش را با حنا رنگ کرده است. او درحالیکه اشک می‌ریزد، می‌گوید: «با‌اینکه او من را شکنجه می‌کرد، اما از کارم  پشیمانم. اگر قدری بهتر بود من هرگز این کار را نمی‌کردم. او پدر بچه‌هایم بود.»
زندان زنان هرات
قولِ نفسِ 20‌ساله را به یکی از خویشاوندانِ معتادش داده بودند. مردی که 17‌سال از نفس بزرگتر بود. قبل از آنکه ازدواج کنند، او نفس را زد و زخم‌هایی روی بدنش به جا گذاشت. نفس یکسال برای نرفتن به زیر یک سقف با شوهرش مقاومت کرد و از والدین و برادرهایش کمک خواست. نفس می‌گوید، آن‌ها به من گفتند: «حتی اگر بمیری باید با او ازدواج کنی.»

وقتی آن‌ها در مقابلِ نفس نرم نشدند، نفس خودش دست به کار شد و تفنگ یکی از برادرهایش را برداشت و به شوهرش شلیک کرد. او به دلیلِ جراحت مرد. نفس می‌گوید: «مجبور بودم این کار را بکنم.»

فروزان در یک خانواده فقیر به دنیا آمد و مجبور شد با مردی که 25‌سال از خودش بزرگتر بود ازدواج کند. او می‌گوید: «او هرگز به من اجازه نمی‌داد که بیرون از خانه بروم. در طی 15‌سالی که با هم بودیم من فقط 15‌بار خانه را ترک کردم.» فروزان سال‌ها کتک خورد تا اینکه یک روز صبحِ زود دید که شوهرش می‌خواهد یکی از دختران را آزار و اذیت کند. فروزان بیل را برداشت و با لبه تیزِ آن تا می‌توانست به شوهرش ضربه زد تا آنکه او جان باخت.
زنان زندانی به جرم کشتن همسر
فروزان و سه فرزندش همه به جرم قتلِ شوهرش زندانی شدند. پسرش 2.5‌سال در یک مرکزِ بازپروری زندانی شد و بعد از آنکه آزاد شد با پای پیاده از افغانستان فرار کرد. او اکنون 17‌سال دارد و در آلمان زندگی می‌کند. دخترانِ فروزان، مژده، 14‌ساله و مهتاب، 12‌ساله، بعد از آزادی به یک خانه امن منتقل شدند.

مینا دخترِ یکی از زندانیان زخمِ بازوی فاطمه را معاینه می‌کند. فاطمه می‌گوید یادش نیست که چطور خودش را زخمی کرده است، اما زنان دیگر به او گفته‌اند که او یک تکه شیشه شکسته برداشته و عمداً بدنش را بریده است.

فاطمه می‌گوید او را مجبور کرده‌اند تا با پسرعموش که او را به شدت کتک می‌زده و باعث شده به مغزش آسیب وارد شود، ازدواج کند. او درد‌های مزمنی دارد که ناشی از آزارو‌اذیت‌های جسمی‌ هستند.

منبع: New York Times
ترجمه: سایت فرادید
نظرات خوانندگان نظر شما در مورد این مطلب؟
اولین فردی باشید که در مورد این مطلب نظر می دهید
ارسال نظر