کشورهای عرب خلیج‌فارس صدها برابر ایران سرمایه‌گذاری کرده‌اند/ سود ۳۲۰ میلیارد دلاری منطقه تا پایان دهه جاری

رقابت جهانی برای به‌کارگیری هوش مصنوعی در صنعت بالا گرفته است؛ کشورهای همسایه ایران با ریخت‌وپاش‌های میلیارد دلاری قصد دارند رهبران انقلاب هوش مصنوعی باشند و ایران با سرمایه‌گذاری ۱۰۰ میلیون دلاری، عمدتا به بنیه علمی جوانانش چشم دوخته است.

کشورهای عرب خلیج‌فارس صدها برابر ایران سرمایه‌گذاری کرده‌اند/ سود 320 میلیارد دلاری منطقه تا پایان دهه جاری

نگار علی _ پژوهش و سرمایه‌گذاری در حوزه هوش ‌مصنوعی، انقلاب هوش مصنوعی را شکل داده است و رهبران این جنبش، ایالات متحده آمریکا و چین، با حضور گسترده در این صنعت، توجه زیادی را به خود جلب کرده‌اند. در کنار چین و آمریکا دیگر کشورهای جهان نیز در حال آزمایش این فناوری، رقم زدن اکتشافات و جلب توجه سرمایه‌گذاران خصوصی هستند.

بنابر گزارش آماری استنفورد، سرمایه‌گذاری خصوصی هوش مصنوعی در سراسر دنیا طی سال 2022 به مرز 92 میلیارد دلار رسید و سال 2023 در آستانه 190 میلیارد دلار قرار گرفت که نزدیک به دو برابر پیش‌بینی‌های گلدمن‌ساکس بوده است.

کشورهای عرب خلیج‌فارس صدها برابر ایران سرمایه‌گذاری کرده‌اند/ سود 320 میلیاد دلاری منطقه تا پایان دهه جاری
نمودار حجم سرمایه‌گذاری خصوصی در ده کشور برتر دنیا در بازه زمانی 2013 تا 2023

سرمایه‌گذاران خرد نیز در جذب سرمایه استارت‌آپ‌های هوش‌مصنوعی در این بازه زمانی مشارکت داشتند. بنابر گزارش استنفورد تنها در سال 2022 استارت‌آپ‌های فعال در این حوزه با فروش سهام، 42٫5 میلیارد دلار سرمایه جذب کردند که 48 درصد کل سرمایه‌گذاری مولد را شامل می‌شد. سهام شرکت‌هایی از جمله OpenAI، Anthropic و Inflection AI در صدر محبوب‌ترین سبدهای سرمایه‌گذاری قرار داشت.

ایالات متحده و چین از سال 2013 تاکنون با نزدیک به 250 میلیارد دلار سرمایه گذاری در 4643 شرکت، پیشتاز این رقابت‌اند؛ اما روند سرمایه‌گذاری همچنان در حال رشد است. تنها در سال 2022، 524 استارت‌آپ هوش مصنوعی در ایالات متحده تاسیس شد که 47 میلیارد دلار بودجه غیردولتی جذب کرد.

کشورهای عرب خلیج‌فارس صدها برابر ایران سرمایه‌گذاری کرده‌اند/ سود 320 میلیاد دلاری منطقه تا پایان دهه جاری
تعداد استارت‌آپ‌های تاسیس شده در حوزه هوش‌ مصنوعی در ده کشور برتر دنیا در بازه زمانی 2013 تا 2023

تخصیص استراتژیک بودجه به بخش‌های متمرکز مبتنی بر هوش مصنوعی، به سرمایه‌گذاران این فرصت را می‌دهد تا از پیشرفت‌های هوش مصنوعی و پذیرش فناوری‌های هوش مصنوعی در صنایع مختلف حمایت کنند.

کشورهای عرب خلیج‌فارس صدها برابر ایران سرمایه‌گذاری کرده‌اند/ سود 320 میلیاد دلاری منطقه تا پایان دهه جاری
صنایع هدف سرمایه‌گذاری در 2023

براساس داده‌های OUR WORLD IN DATA، در میان کشورهای خاورمیانه، حجم سرمایه‌گذاری خصوصی هوش مصنوعی در بازه زمانی 2010 تا 2021 در ایران، لبنان و عراق ناچیز بوده است. در سال 2020 عربستان سعودی با سرمایه‌گذاری 15٫57 میلیارد دلاری توانست صدرنشین شود. سال 2021 بحرین با سرمایه‌گذاری 4٫43 میلیارد دلاری صدرنشین شد و پس از آن کشورهای امارات متحده عربی، عربستان سعودی و ترکیه قرار گرفتند.

کشورهای عرب خلیج‌فارس صدها برابر ایران سرمایه‌گذاری کرده‌اند/ سود 320 میلیاد دلاری منطقه تا پایان دهه جاری
حجم سرمایه‌گذاری از 2010 تا 2021 در کشورهای خاورمیانه

در حالی که سرمایه‌گذاری کشورهای همسایه در حوزه هوش‌ مصنوعی از میلیاردها دلار گردش مالی حکایت دارد، «روح‌الله دهقانی فیروزآبادی» معاون علم و فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان ریاست‌جمهوری، سال گذشته از سرمایه‌گذاری 100 میلیون دلاری در حوزه زیرساخت هوش‌ مصنوعی طی سال 1403 خبر داد. بر این اساس مرکز ملی هوش مصنوعی راه‌اندازی شده و معاون علم و فناوری ریاست‌جمهوری برای تأمین سخت‌افزارهای موردنیاز از شرکت‌های داخلی خواسته است تا GPUهای خود را به اشتراک بگذارند.

پیشرفت عربستان سعودی

در کشورهای منطقه، عربستان سعودی در سال 2023 نزدیک به 37 میلیارد دلار در حوزه هوش‌ مصنوعی سرمایه‌گذاری کرد که 370برابر سرمایه‌ای است که ایران برای توسعه هوش مصنوعی کنار گذاشته است.

گفتنی است که سازمان اطلاعات و هوش مصنوعی عربستان (SDAIA) چندین طرح از جمله مرکز ملی هوش مصنوعی (NCAI) را راه‌اندازی کرده است که وظیفه تحقیق و پژوهش را بر عهده دارد. این کشور همچنین شرکت سعودی برای هوش مصنوعی (SCAI) را تأسیس کرده است، شرکتی دولتی که هدف آن تسریع تجاری سازی فناوری هوش مصنوعی است. علاوه بر این، عربستان سعودی با شرکت‌هایی مانند هواوی برای توسعه برنامه‌های کاربردی هوش مصنوعی در مراقبت‌های بهداشتی، حمل‌ونقل و انرژی همکاری کرده است. صندوق سرمایه‌گذاری عمومی عربستان سعودی که بیش از 900 میلیارد دلار دارایی دارد، در حال مذاکره با آندرسن-هوروویتز و دیگر سرمایه‌گذاران خطرپذیر در «سیلیکون ولی» برای بررسی همکاری مشترک است.

کشورهای عرب خلیج‌فارس صدها برابر ایران سرمایه‌گذاری کرده‌اند/ سود 320 میلیاد دلاری منطقه تا پایان دهه جاری

وضعیت عجیب کویت

کویت نیز ممکن است دیگر به خاطر ثروت نفتی‌اش شناخته نشود؛ این کشور تا سال 2024 نزدیک به 10 میلیارد دلار در حوزه فناوری سرمایه‌گذاری کرده است. این کشور کوچک در غرب خلیج فارس عزم خود را برای ورود به عصر دیجیتال جزم کرده است. ارزش بازار فناوری اطلاعات کویت در سال 2023 به 22٫48 میلیارد دلار آمریکا رسید و انتظار می‌رود تا سال 2028 به 39٫83 میلیارد دلار برسد. در ژانویه 2023، کویت با متوسط سرعت 109٫93 مگابیت بر ثانیه در رتبه هفتم جهانی در شاخص سریع‌ترین اینترنت همراه در جهان قرار گرفت. از سال 2000، سرمایه‌گذاری در استارت‌آپ‌های هوش مصنوعی در کویت 4 برابر شده و 68 درصد از شرکت‌های چند ملیتی مستقر در کویت می‌گویند که فناوری هوش مصنوعی به آن‌ها مزیت رقابتی می‌دهد. 62 درصد از سازمان‌ها در کویت ادعا می‌کنند که هوش مصنوعی اولویت اصلی فرآیندهای تجاری‌شان است.

جالب است بدانید که سال 2022، جمعیت کویت به 4٫35 میلیون نفر رسید و 4٫31 میلیون کاربر فعال اینترنت داشت. پیش بینی می‌شود ضریب نفوذ اینترنت در کویت در سال 2023 به 98 درصد برسد.
بخش انرژی با 34٫3 درصد سهم بازار بزرگ‌ترین بخش است و بخش دولتی پس از آن قرار دارد. علاوه بر این، پیش‌بینی می‌شود که بخش بازارهای مالی سریع‌ترین بخش در حال رشد را داشته باشد که CAGR تخمین رشد 9٫79٪ را در طول دوره پیش‌بینی ثبت می‌کند.

جهش باورنکردنی امارات متحده عربی

امارات متحده عربی علاوه بر دانشگاه هوش مصنوعی محمد بن زاید و بنیاد آینده دبی، چندین پروژه دیگر را در این حوزه راه‌اندازی کرده است؛ برنامه ملی امارات متحده عربی برای هوش مصنوعی شامل ابتکاراتی مانند آزمایشگاه هوش مصنوعی که بر توسعه راه‌حل‌های هوش مصنوعی برای خدمات دولتی تمرکز دارد و برنامه AI Ventures است که بودجه و پشتیبانی را برای استارتاپ‌های هوش مصنوعی فراهم می‌کند. این کشور همچنین مرکز چهارمین انقلاب صنعتی امارات را با مشارکت مجمع جهانی اقتصاد برای بررسی تأثیر هوش مصنوعی و سایر فناوری‌های نوظهور بر جامعه و تجارت ایجاد کرده است. این کشور در اخیراً از سرمایه گذاری 500 میلیون دلاری هوش مصنوعی خبر داده است.

وضعیت قطر، بحرین و عمان

قطر نیز روی هوش مصنوعی سرمایه‌گذاری کرده و بر آموزش و پژوهش تمرکز کرده است. موسسه تحقیقات محاسباتی قطر (QCRI)، بخشی از دانشگاه حمد بن خلیفه، تحقیقاتی را در زمینه فناوری‌های زبان عربی، تجزیه و تحلیل داده‌ها و امنیت سایبری انجام می‌دهد. قطر همچنین استراتژی ملی هوش مصنوعی را ایجاد کرده است که چشم انداز این کشور را برای توسعه هوش مصنوعی ترسیم می‌کند و شامل ابتکاراتی مانند ایجاد پارک هوش مصنوعی برای حمایت از استارتاپ‌ها و ایجاد کنسرسیوم هوش مصنوعی برای تقویت همکاری بین صنعت، دانشگاه و دولت است.

بحرین، خلیج فین‌تک بحرین را راه‌اندازی کرده است، مرکز فناوری مالی و نوآوری هوش مصنوعی که به هابی برای استارتاپ‌ها، مؤسسات مالی و شرکت‌های فناوری بدل خواهد شد تا با همکاری یکدیگر، راه‌حل‌های مبتنی بر هوش مصنوعی را برای بخش مالی توسعه دهند. بحرین همچنین انجمن هوش مصنوعی بحرین را تأسیس کرده که هدف آن، ارتقاء آگاهی و پذیرش هوش مصنوعی در بخش‌های مختلف از جمله مراقبت‌های بهداشتی، آموزش و حمل‌ونقل است.

عمان نیز گروه ICT عمان را راه‌اندازی کرده که شامل یک واحد هوش مصنوعی اختصاصی است که برنامه‌های کاربردی هوش مصنوعی را برای خدمات دولتی و صنایع مانند نفت‌وگاز، گردشگری و لجستیک توسعه می‌دهد. عمان همچنین با شرکت‌هایی مانند مایکروسافت برای ایجاد مرکز تعالی هوش مصنوعی همکاری کرده است که آموزش و پشتیبانی را برای متخصصان هوش مصنوعی و استارت‌آپ ها ارائه می‌دهد.

بنیاد ملی هوش مصنوعی ایران

در ایران نیز شورای راهبری هوش مصنوعی در سال گذشته تاسیس شد؛ اعضای این شورا عبارتند از رئیس‌جمهور یا معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان رئیس‌جمهوری به عنوان رئیس شورا، دبیر شورا و رئیس مرکز ملی هوش مصنوعی به پیشنهاد معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان و با حکم رئیس‌جمهوری، معاون رئیس‌جمهوری و رئیس سازمان برنامه و بودجه، معاون رئیس‌جمهوری و رئیس سازمان اداری و استخدامی، وزیر صنعت، معدن و تجارت، وزیر علوم، تحقیقات و فناوری، وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات، وزیر امور اقتصاد و دارایی، وزیر دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح، دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی، رئیس صندوق نوآوری و شکوفایی و دو عضو حقیقی به پیشنهاد دبیر شورا و به حکم رئیس‌جمهوری. بنابر گفته دهقانی فیروزآبادی این مرکز این برنامه را در دستور کار دارد که در چند پروژه و برنامه بزرگ ملی کار راهبری هوش مصنوعی کشور را انجام دهد.

عجیب اینجاست که در ترکیب 15 نفره این شورا، حداکثر 3 شخص حقیقی با تحصیلات یا شغل مرتبط با هوش مصنوعی حضور دارند.

هوش مصنوعی چگونه خاورمیانه را متحول خواهد کرد؟

پیش‌بینی می‌شود که تا سال 2030 هوش مصنوعی برای خاورمیانه 2 درصد سوددهی داشته باشد که رقم آن 320 میلیارد دلار تخمین زده می‌شود. هوش مصنوعی نه تنها منجر به موجی از خلاقیت و نوآوری محلی مانند استارت‌آپ‌های جدید و جذب نسل‌های دانش‌آموز به این حوزه خواهد شد، بلکه می‌تواند رونق حاصل از آن را در سراسر منطقه گسترش دهد، با نابرابری محلی مقابله کند و اقتصاد دانش را دموکراتیک سازد.

سرمایه‌گذاری عربستان سعودی در هوش مصنوعی می‌تواند به عنوان کاتالیزوری برای تغییر در اکوسیستم فناوری خاورمیانه عمل کند. تزریق نزدیک به 40 میلیارد دلار در صنعت هوش مصنوعی نشان‌دهنده سطح بی‌سابقه‌ای از تعهد به پیشرفت فناوری در منطقه است. سرمایه‌گذاری به این شکل می‌تواند به جذب استعدادهای کلاس جهانی، نوآوری و تسهیل ایجاد استارت‌آپ‌های پیشرفته در حوزه هوش مصنوعی منجر شود.

این سرمایه‌گذاری کلان همچنین می‌تواند دیگر کشورهای خاورمیانه را تشویق کند تا رقم سرمایه‌گذاری‌های خود را در این حوزه افزایش دهند، اتفاقی که به رونق فناوری منطقه منجر می‌شود و می‌تواند تنوع اقتصادی را در پی داشته باشد، وابستگی به نفت را کاهش دهد و خاورمیانه را به عنوان رقیبی جهانی در حوزه هوش مصنوعی قرار دهد.

کشورهای عرب خلیج‌فارس صدها برابر ایران سرمایه‌گذاری کرده‌اند/ سود 320 میلیاد دلاری منطقه تا پایان دهه جاری

پذیرش هوش مصنوعی در بخش‌های سازمانی، از مدل‌سازی در بانکداری گرفته تا خدمات شهری، در حال افزایش است. خاورمیانه به عنوان بازیگری در هوش مصنوعی در حال ظهور است. امارات متحده عربی با استراتژی هوش مصنوعی ملی خود برنامه‌ریزی کرده تا در سال 2031 به عنوان یکی از رهبران جهانی هوش مصنوعی در خط مقدم قرار داشته باشد. تمرکز دولت بر تحقیق، توسعه و استقرار هوش مصنوعی در بخش‌هایی مانند مراقبت‌های بهداشتی، آموزش و حمل‌ونقل در حال حاضر نتایجی را به همراه دارد. به عنوان مثال، دبی سیستم‌های مدیریت ترافیک مبتنی بر هوش مصنوعی را برای بهینه‌سازی جریان و کاهش ازدحام به کار گرفته است.

سایر کشورهای منطقه نیز در حال پیشرفتند. مصر بر هوش مصنوعی برای کشاورزی و توسعه شهرهای هوشمند متمرکز است، در حالی که کشورهایی مانند بحرین و عمان از هوش مصنوعی برای تقویت خدمات مالی و کارایی دولت استفاده می کنند.

تحلیلگران می‌گویند در حالی که پتانسیل هوش مصنوعی در خاورمیانه بسیار زیاد است، مانعی اصلی هم در این منطقه وجود دارد و آن، کمبود متخصصان این حوزه است. خاورمیانه برای تبدیل شدن به یک مرکز واقعی هوش مصنوعی، به سرمایه‌گذاری قابل‌توجهی در آموزش هوش مصنوعی در همه سطوح نیاز دارد.

ایالات متحده، که از نظر فنی از خاورمیانه پیشرفته‌تر است، به کمک نیاز دارد تا متخصصان واجد شرایط را به طرح‌های جدید توسعه تراشه جذب کند. خاورمیانه هم نیاز به واردات فعال دانش و منابع خارجی در این مرحله دارد. همکاری با ارائه دهندگان خدمات هوش مصنوعی با تجربه، شرک‌تهای فناوری و موسسات دانشگاهی می‌تواند به پر کردن شکاف و ایجاد قابلیت‌های محلی برای رشد پایدار کمک کند.

54227

قیمت بک لینک و رپورتاژ
نظرات خوانندگان نظر شما در مورد این مطلب؟
اولین فردی باشید که در مورد این مطلب نظر می دهید
ارسال نظر
پیشخوان