در این راستا وزارت امور خارجه ایران در بیانیهای اعلام کرد که تهران اظهارات تهدیدآمیز مقامهای آمریکایی علیه ایران را در راستای سیاست تنشافزایی رژیم صهیونیستی در منطقه ارزیابی میکند و تاکید دارد که واکنش جمهوری اسلامی ایران به هر تعرضی، سریع، قاطع و همهجانبه خواهد بود. در متن این بیانیه اظهارات مداخلهجویانه رئیسجمهور و دیگر مقامهای آمریکایی درباره امور داخلی ایران شدیدا محکوم شد. همچنین در این بیانیه آمده است که بدیهی است مسوولیت پیامدهای چنین وضعیتی که میتواند کل منطقه را بیش از پیش دچار بحران و بیثباتی کند، بهطور کامل بر عهده رژیم آمریکا خواهد بود.
همزمان سیدعباس عراقچی، وزیر خارجه ایران، به پیام مداخلهجویانه دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، در امور داخلی ایران واکنش نشان داد و نوشت: «پیام ترامپ که احتمالا تحت تاثیر کسانی است که از دیپلماسی میترسند یا بهاشتباه معتقدند دیپلماسی غیرضروری است، بسیار غیرمسوولانه و خطرناک است. نیروهای مسلح قدرتمند ما دقیقا میدانند در صورت نقض حاکمیت ایران، کجا را هدف قرار دهند.» عراقچی روز جمعه در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «آنهایی که در ایران تحت تاثیر نوسانات گذرای نرخ ارز قرار گرفتهاند، در چند روز گذشته به طور مسالمتآمیزی اعتراض کردهاند، همانطور که حق آنهاست. جدای از آن، ما شاهد مواردی از شورشهای خشونتآمیز نیز بودهایم، ازجمله حمله به ایستگاه پلیس و پرتاب کوکتل مولوتف به سمت افسران پلیس.»
وزیر خارجه ایران تصریح کرد: «رئیسجمهور ترامپ که اخیرا گارد ملی را در داخل مرزهای ایالات متحده مستقر کرد، بهتر از همه میداند که حملات مجرمانه به اموال عمومی قابل تحمل نیست.» او در پایان نوشت: «ملت بزرگ ایران مانند گذشته هرگونه دخالت در امور داخلی خود را قاطعانه رد خواهند کرد.» همراستا با عراقچی، اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت خارجه ایران، هم به سخنان ترامپ واکنش نشان داد و تاکید کرد که «ایرانیان در گفتوگو و تعامل با یکدیگر برای حل مشکلات، اجازه هیچگونه مداخله خارجی را نخواهند داد».
در دیگر واکنشهای رسمی از سوی مقامات دولت، امیرسعید ایروانی، سفیر و نماینده دائم ایران نزد سازمان ملل متحد، نیز در نامهای به دبیرکل و رئیس شورای امنیت، اظهارات اخیر و تهدیدآمیز رئیسجمهور ایالات متحده علیه ایران را مصداق روشن مداخله در امور داخلی کشورها و تهدید غیرقانونی به توسل به زور دانست و خواستار محکومیت صریح این مواضع از سوی شورای امنیت شد.
اما شاید واکنش و پاسخ علی لاریجانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی، از مهمترین موضعگیریهایی بود که بهسرعت در فضای مجازی طنینانداز شد. لاریجانی با اشاره به موضع مداخلهجویانه رئیسجمهور آمریکا در خصوص اعتراضات در ایران نوشت: «ما مواضع کسبه معترض را از عوامل تخریبگر جدا میدانیم. ترامپ بداند دخالت آمریکا در این مساله داخلی برابر است با بههمریختگی کل منطقه و هدم منافع آمریکا.» وی نوشت: «با موضعگیری مقامات اسرائیلی و ترامپ، پشت صحنه ماجرا روشن شد.» دبیر شورای عالی امنیت ملی در پایان نوشت: «مردم آمریکا بدانند ماجراجویی را ترامپ شروع کرد. مراقب سربازان خود باشند.»
در ادامه علی شمخانی، نماینده رهبری در شورای دفاع، نیز در واکنش به سخنان مداخلهجویانه رئیسجمهوری آمریکا تاکید کرد که هر دست مداخلهگری که به امنیت ایران نزدیک شود پیش از رسیدن، قطع خواهد شد. شمخانی در حساب کاربری خود در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «مردم ایران تجربه «نجاتدادن» آمریکاییها را خوب میشناسند؛ از عراق و افغانستان تا غزه.» وی افزود: «امنیت ملی ایران خط قرمز است، نه سوژه توییتهای ماجراجویانه.»
همزمان محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس، در پاسخ به گزافهگوییهای رئیسجمهور آمریکا گفت: «رئیس جمهور نامحترم آمریکا بداند تمام مراکز و نیروهای آمریکایی در کل منطقه هدف مشروع ما در پاسخ به هر ماجراجویی احتمالی خواهد بود؛ ایرانیان همواره در برابر دشمن متجاوز، متحد و مصمم به اقدام هستند.» قالیباف در صفحه شخصی خود در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «فریاد شیطان بلند شد چرا که تلاش عوامل میدانی مسلح سرویسهای جاسوسی برای تبدیل اعتراضات بحق بازاریان و اصناف و تبدیل آن به نبردهای شهری خشن و مسلح با آگاهی تاریخی ملت ایران با شکست روبهرو شد.»
از سوی دیگر، محسن رضایی، فرمانده سپاه پاسداران در دوران جنگ تحمیلی، هم در حساب کاربری خود در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «آمریکا و اسرائیل میخواهند ملت ایران را مانند عراق، افغانستان و لیبی در ناامنی غرق کنند. موضع رئیسجمهور دیوانه آمریکا در همین راستاست.» وی افزود: «هر اقدام خصمانهای، رژیم صهیونی، پایگاههای آمریکا و ثبات منطقه را ویران خواهد کرد. اینبار فرق میکند!» محمدجواد ظریف، وزیر خارجه پیشین کشورمان، نیز با انتشار بخشی از مصاحبه خود با شبکه الجزیره در صفحه خود در شبکه اجتماعی ایکس، تاکید کرد که سیاست «اجبار» آمریکا در قبال ایران جواب نمیدهد.
دکترین دونرو
ترامپ روز جمعه 12دیماه در شبکه اجتماعی تروثسوشال و با طرح ادعاهایی هدف قرار دادن معترضان را «رویه همیشگی» جمهوری اسلامی خواند و اعلام کرد ایالات متحده در «حالت آمادهباش کامل» قرار دارد و برای اقدام آماده است. با این حال برخی مقامات آمریکایی مدعی شدند که هیچ دستوری برای این کار دریافت نکردهاند.
اظهارات اخیر ترامپ در حالی مطرح شده است که در استراتژی امنیت ملی آمریکا بحث تغییر رژیم در ایران مطرح نشده و به نظر میرسد که این اظهارات به نوعی در تعارض با سندی است که اخیرا منتشر شد. این رویکرد مداخلهجویانه همچنین در تضاد با طرفداران جنبش ماگا و حتی رویکرد کلی ترامپ مبنی بر مداخلات بیحاصل و هزینهزا در خاورمیانه است. اگرچه مشخص نیست که ادعاهای اخیر ترامپ عدول از سند استراتژی امنیت ملی دولت وی باشد، اما روشن است که این اظهارات بخشی از رفتار تهاجمی وی و فاز جدید فشار روانی بر ایران است که در روزهای گذشته محور سفر بنیامین نتانیاهو نخستوزیر اسرائیل در آمریکا بوده است. بر اساس چارچوب سند امنیت ملی آمریکا پرهیز از مداخله در سطح جهان و تمرکز بر آمریکای لاتین دو اولویت این راهبرد را به خود اختصاص داده است.
تحلیلگران روزنامه گاردین معتقدند که ترامپ میخواهد با کنار هم ردیف کردن متحدان، تحت فشار گذاشتن دیگران و داشتن یک حضور نظامی حسابشده، قدرت و اولویتهای آمریکا را «با اقتدار» احیا کند. این رویکرد که آن را «دکترین دونرو» مینامند همزمان از چند انگیزه تغذیه میکند: جلوگیری از مهاجرت گسترده، حساسیت شدید به قاچاق مواد مخدر، گرفتن امتیازهای تجاری، دسترسی به منابع معدنی و میل به نمایشهای پرسروصدا از سلطه و قدرتنمایی. در سال 1823 مونرو به کشورهای اروپایی هشدار داد که در نیمکره غربی دخالت نکنند.
