تحریک تقاضا در بلک‌فرایدی؟

دنیای‌اقتصاد: طبق گزارش‌های رسمی، در آذرماه سال جاری، مجموعا حدود ۴.۴‌میلیارد تراکنش به ارزش ۲۴۲۰هزار میلیارد تومان در بستر شبکه شاپرک(شبکه الکترونیک پرداخت کارتی) انجام شده است. تراکنش‌های کارتی که در آذر ماه سال جاری انجام شده، نسبت به آبان ماه از نظر تعداد، ۲درصد کاهش داشته است.

همچنین بر اساس آمار منتشر شده، تعداد کالاها و خدمات خریداری شده در آذر ماه نسبت به آبان ماه کاهش داشته، به طوری که در آبان ماه 91.1درصد از تراکنش‌های کارتی برای خرید انجام شده ولی این رقم در آذر ماه به 90.6درصد کاهش یافته است. با این حال، با خارج کردن اثر تورم از ارزش تراکنش‌ها و مقایسه ارزش حقیقی تراکنش‌های کارتی در آذر سال جاری و آذر سال قبل تصویر دیگری نمایان می‌شود. ارقام منتشر شده نشان می‌دهد، ارزش حقیقی تراکنش‌ها در آذر امسال 6.85 درصد بیشتر از آذر سال گذشته بوده است. همچنین تراکنش‌ها در آخرین ماه پاییز امسال نسبت به ماه مشابه سال قبل، از نظر تعداد 4درصد افزایش یافته است. بر این اساس، به نظر می‌رسد در آذر سال جاری، طرف تقاضا در اقتصاد ایران نسبت به ماه مشابه سال گذشته تقویت شده است. با توجه به این که با شروع آذر ماه رویداد بلک فرایدی آغاز می‌شود، به نظر می‌رسد افزایش تبلیغات مربوط به امکان خرید اعتباری در آذر ماه سال جاری توانسته در تحریک تقاضای مصرف‌کننده موثر عمل کند.

در آذر ماه 1404 بیش از 2420 هزار‌میلیارد تومان تراکنش در شبکه شاپرک انجام شد که نسبت به آبان ماه کاهش 2درصدی در تعداد و افزایش 8.7 درصدی در ارزش اسمی داشته است. البته با خارج کردن اثر تورم رشد، ارزش حقیقی تراکنش‌ها در آذر ماه 4.3درصد بوده است. در مقایسه با آذر ماه 1403، تعداد تراکنش‌ها 4درصد و ارزش اسمی بیش از 63درصد و ارزش حقیقی 6.85درصد رشد یافته است. حدود 6‌درصد از تراکنش‌‌‌های کارتی آذر ماه مربوط به ابزار پذیرش اینترنتی، 2.3درصد مربوط به ابزار پذیرش موبایلی و 91.6درصد آن هم با ابزار کارتخوان‌‌‌های فروشگاهی انجام شده است. طبق گزارش شاپرک منتشرشده، در آذرماه سال جاری 98.86درصد از مبالغ تراکنش‌ها مربوط به خرید کالا و خدمات و 1.14درصد از آنها مربوط به پرداخت قبض و خرید شارژ بوده است. از نظر تعداد سهم خرید کالا و خدمات از کل تراکنش‌های کارتی انجام شده 90.58 درصد بوده است. در رتبه‌های بعدی 5.14 درصد از تراکنش‌ها مربوط به پرداخت قبض و خرید شارژ و 4.28 درصد تراکنش‌ها مربوط به مانده‌گیری بوده است. طبق گزارش شاپرک، استان‌های تهران، خراسان رضوی، فارس، اصفهان و خوزستان به ترتیب بیشترین تعداد کارت‌خوان فروشگاهی فعال را دارا هستند. داده‌های منتشر شده نشان می‌دهد تعداد کارت‌خوان‌ها در این شهر‌ها در آذر ماه امسال هم نسبت به آبان ماه و هم نسبت به آذر سال قبل کاهش داشته است. برخی کارشناسان معتقدند احتمالا یکی دیگر از دلایل کاهش ماهانه تعداد تراکنش‌های کارتی به کاهش تعداد کارت‌خوان‌ها در شهرهای بزرگ مرتبط باشد. تعداد کارت‌خوان‌ها در تهران بیش از 16 درصد کاهش نسبت به ماه مشابه سال قبل داشته است. در رتبه‌های بعدی کاهش، استان اصفهان با بیش از 14درصد کاهش و استان خوزستان با 13 درصد کاهش قرار داشته‌اند.

2 copy

خریدهای قسطی قدرت خرید را افزایش داد؟

داده‌های آماری منتشرشده نشان می‌دهد قدرت خرید مصرف‌کننده بیش از گذشته تحت فشار تورم قرار گرفته چرا که تورم مزمن در اقتصاد ایران به سطوح جدیدی وارد شده است. به طوری که در آذر ماه تورم نقطه به نقطه مصرف کننده به سطوح بیش از 50 درصد وارد شد. در کنار رشد قیمت‌هایی که مصرف‌کننده با آن مواجه است، تولید‌کنندگان نیز از یک طرف با کاهش تقاضا و از سوی دیگر با افزایش قابل‌توجه هزینه تولید مواجه شده‌اند. در چنین شرایطی فروشگاه‌ها و لندتک‌ها به عنوان واسطه مالی میان تولید‌کننده و مصرف‌کننده طی ماه‌های اخیر و به‌خصوص در آذر ماه، تلاش کردند با افزایش اعتبار مشتریان بار تورمی هر دو طرف یعنی مصرف‌کننده نهایی و تولیدکنندگان را سبک‌تر کنند. بررسی‌ها نشان می‌دهد با نزدیک شدن به رویداد جهانی بلک فرایدی که در ایران هفته اول آذر ماه بود، فروشگاه‌ها و لندتک‌ها اعتبار مشتریان خود برای خرید قسطی را به میزان قابل‌توجهی افزایش دادند. به نظر می‌رسد این اقدام را می‌توان اصلی‌ترین تلاش شرکت‌ها برای رونق بخشی به حراج بزرگ سال میلادی قلمداد کرد. همچنین گزارش‌های زیادی از افزایش تبلیغات از نظر هزینه و تعداد برای افزایش فروش در بلک فرایدی امسال منتشر شده است. به طوری که برخی از گزارش‌ها رشد دو یا سه برابری هزینه تبلیغات را مطرح کرده‌اند.