بازار مس به‌دنبال معادن جدید

در فاصله سال‌های 2015 تا 2024، 10 تولیدکننده بزرگ مس مجموعا 130.9میلیون تن به ذخایر خود افزودند که معادل 134درصد از تولید این دوره بود. تا پایان سال 2024، مجموع ذخایر این گروه به 3636.5‌میلیون تن مس رسید. کل تولید این گروه در همین دوره 88.8‌میلیون تن بود که نرخ رشد سالانه مرکب آن یک‌درصد گزارش شد. سهم فعالیت‌های اکتشافی از رشد ذخایر 85درصد و سهم خرید دارایی‌ها 15درصد بود. بودجه اکتشاف مس این گروه در دوره یادشده 6.97‌میلیارد دلار بود و برخی تولیدکنندگان به تدریج به اکتشاف و توسعه میدان‌های موجود اولویت بیشتری دادند. بودجه اکتشاف‌های ابتدایی بین سال‌های 2010 تا 2024 حدود 38درصد از کل بودجه اکتشاف مس را تشکیل می‌داد. به‌طور کلی، این گروه 14.43‌میلیارد دلار برای خرید ذخایر جدید سرمایه‌گذاری کرد و میانگین هزینه هر پوند مس معادل 33سنت بود. همچنین از فروش 15‌میلیون تن ذخایر مس، درآمد 9.16‌میلیارد دلار کسب کردند.

از سوی دیگر، کشف‌های جدید مس محدود مانده است؛ تنها 5 شرکت از 10 تولیدکننده برتر بین سال‌های 2010 تا 2024 کشف‌های مهمی داشتند که مجموعا 7‌میلیون تن مس به ذخایر، منابع و تولیدات گذشته افزوده شد. انتظار می‌رود محدودیت‌های مستمر در عرضه و تقاضای قوی، بازار کنسانتره مس را تحت فشار نگه دارد و چالش جایگزینی ذخایر و حفظ تولید را برای بزرگ‌ترین شرکت‌ها تشدید کند.

 تحول استراتژیک صنعت مس

در دهه 2024–2015، صنعت مس به چشم‌اندازی محدودشده توسط موانع ساختاری حرکت کرده‌است. عواملی مانند کاهش عیار سنگ معدن، محدودیت در کشف ذخایر جدید، افزایش نظارت‌های زیست‌محیطی و اجتماعی، و افزایش تقاضا ناشی از برق‌رسانی و کاهش کربن، نحوه رویکرد تولیدکنندگان بزرگ به جایگزینی ذخایر را تغییر داد. در این دوره، یک تحول استراتژیک رخ داد که ترکیبی از اکتشاف میدان‌های موجود، ادغام و تملک انتخابی، مشارکت‌های مشترک و اکتشافات را شامل می‌شد. استراتژی جایگزینی ذخایر 10تولیدکننده برتر نشان داد که اگرچه چالش‌های مشترکی در صنعت وجود دارد، شرکت‌ها رویکردهای متفاوتی اتخاذ کرده‌اند. از 130.9میلیون تن ذخایر افزوده شده در 2024-2015 حدود 111.3میلیون تن (85درصد) از طریق اکتشاف، تبدیل منابع و توسعه پروژه‌ها به دست آمده و 19.6میلیون تن (15 درصد) از طریق خرید معادن جدید تامین شده است. میانگین هزینه جایگزینی ذخایر 7 سنت به ازای هر پوند بود؛ گروه بی‌اچ‌پی بیشترین هزینه (28 سنت) و کی.جی.اچ.ام لهستان کمترین هزینه (یک‌سنت) را داشتند.

تا پایان سال 2024، 10تولیدکننده برتر مس مجموعا 363.5‌میلیون تن ذخایر داشتند. شرکت زیجین ماینینگ، ششمین تولیدکننده بزرگ مس در 2024، بزرگ‌ترین ذخایر مس اثبات شده و محتمل را با 70.9‌میلیون تن داشته‌است که تولید 73 سال آینده را تضمین می‌کند.

اکتشاف و خرید دارایی‌ها

 اکتشاف عامل اصلی رشد بلندمدت ذخایر مس بود، درحالی‌که خرید دارایی‌ها به شرکت‌ها امکان می‌داد تولید کوتاه‌مدت خود را تامین کنند. طی سال‌های 2015 تا 2024، این گروه مجموعا 14.43‌میلیارد دلار برای خرید ذخایر جدید هزینه کرد که میانگین قیمت هر پوند مس 33سنت بود. بی‌اچ‌پی با خرید شرکت معدنی «او.زد» 4.1‌میلیون تن ذخایر جدید و بیشترین هزینه (5.94میلیارد دلار) را ثبت کرد و همچنین شرکت گلنکور از طریق خرید دارایی در جمهوری دموکراتیک کنگو و پروژه‌های آرژانتین 5.5‌میلیون تن ذخایر مس به‌دست آورد. در مقابل، شرکتSouthern مس کمترین هزینه متوسط (6 سنت به ازای هر پوند) را داشته‌است. همزمان، مجموعا 15میلیون تن ذخایر مس فروخته شد و 9.2‌میلیارد دلار درآمد ایجاد کرد؛ فروش معدن گراسبرگ توسط ریوتینتو در اندونزی 48درصد از کل فروش را تشکیل داده‌است.

برخی تولیدکنندگان تمرکز خود را به دارایی‌های بلندمدت و میدان‌های موجود معطوف کردند و همکاری‌ها و ادغام‌ها را اولویت دادند؛ از جمله خریدهای گلنکور، پروژه مشترک Resolution توسط ریوتینتو و بی‌اچ‌پی در آریزونا، خریدهای Southern در مکزیک و پرو و خرید سهم باقی‌مانده Turquoise Hill توسط ریوتینتو در 2022.

رشد طبیعی از طریق اکتشاف و توسعه میدان‌های موجود 111.3‌میلیون تن به ذخایر افزود و بودجه اکتشاف 6.97‌میلیارد دلار بود، با میانگین هزینه هر پوند 4سنت. بیشترین سرمایه‌گذاری اکتشافی توسط ریوتینتو (2.24میلیارد دلار) و کمترین توسط سی‌ام‌او‌سی (120.9میلیون دلار) انجام شد. زیجین ماینینگ بیشترین ذخایر مس را از طریق اکتشاف با 56.6میلیون تن و کمترین هزینه اکتشاف (0.11سنت به ازای هر پوند) به دست آورد، درحالی‌که ریوتینتو بالاترین هزینه را با یک‌دلار به ازای هر پوند برای 825 هزار تن پرداخت کرده‌است.

ضرورت کشف‌ معادن جدید

از سال2021، کشف‌های قابل‌توجه مس محدود مانده است. تنها 5شرکت از 10تولیدکننده برتر بین سال‌های 2010 تا 2024 موفق به کشف‌های مهم شده‌اند که مجموعا 28.7میلیون تن مس به ذخایر و منابع اضافه کرده است. این کمبود کشف‌های تازه همزمان با تمرکز شرکت‌ها بر اکتشاف میدان‌های موجود بوده است؛ به‌طوری‌که بودجه اکتشاف‌های ابتدایی، تنها 25درصد از بودجه جهانی اکتشاف فلزات پایه در سال‌های 2025–2024 را تشکیل داده است.

چهار شرکت کودلکو، فری‌پورت مک‌موران، گلنکور و سی‌ام‌او‌سی تولید سالانه مس خود را به‌طور متوسط 4.5سال افزایش دادند؛ درحالی‌که دیگر تولیدکنندگان با کاهش سال‌های باقی‌مانده تولید مواجه شدند. رشد تولید سی‌ام‌او‌سی عمدتا ناشی از توسعه معادن در کنگو بوده‌است. در مقابل، کی.جی.اچ.ام لهستان کمترین رشد تولید را با نرخ سالانه 0.3درصد ثبت کرد و گلنکور کاهش تولید 37درصد و کودلکو کاهش 24درصدی داشتند که بخشی از آن ناشی از کاهش ساختاری دارایی‌های قدیمی بود.

 پیش‌بینی می‌شود تولید معادن فعلی تا سال2027 به 24‌میلیون تن و تا 2036 به 18.8‌میلیون تن کاهش یابد. انتظار می‌رود محدودیت عرضه و رشد ساختاری تقاضا، فشار بر اقتصاد تولیدکنندگان را افزایش دهد. کاهش عیار سنگ معدن و طولانی بودن زمان توسعه، جایگزینی فوری ذخایر از طریق رشد ارگانیک را دشوار کرده است. بنابراین، شرکت‌ها به خریدهای هدفمند، مشارکت‌ها و گسترش پرتفوی روی آورده‌اند تا امنیت عرضه کوتاه و میان‌مدت را تامین کنند. پیش‌بینی می‌شود تقاضای جهانی مس تا 2040 به 42‌میلیون تن برسد.