اصلاح الگوی کشت با تکیه بر اهداف صادراتی

به گزارش پایگاه خبری ریاست‌جمهوری، محمدرضا عارف در شصت‌وچهارمین جلسه هیات امنای سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی با اشاره به دستاوردهای این سازمان در حوزه تحقیقات کشاورزی گفت: تامین امنیت غذایی کشور یک شعار نیست، بلکه نتیجه اقداماتی است که در سال‌های گذشته در بخش کشاورزی انجام شده و امروز به‌عنوان راهبرد دولت چهاردهم دنبال می‌شود. وی با مرور چالش‌های دهه 60 در حوزه کشاورزی، یادآور شد: در آن مقطع، راهبرد کشور افزایش تولید و دستیابی به خودکفایی، به‌ویژه در کالاهای اساسی بود که نمونه آن برگزاری جشن خودکفایی گندم در سال 1383 است. امروز نیز در تولید محصولات کشاورزی باید مسائل و شرایط کشور به‌طور واقع‌بینانه در نظر گرفته شود.

معاون اول رئیس‌جمهور با تاکید بر نقش کلیدی سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی در تحقق امنیت غذایی، افزود: این سازمان دستاوردهای ارزشمندی داشته، اما با توجه به ظرفیت بالای اساتید و متخصصان، انتظار دولت و نظام فراتر از عملکرد فعلی است. کشاورزی آینده باید هوشمند، داده‌محور و دانش‌بنیان باشد و در کنار آن، از دانش بومی نیز به‌خوبی استفاده شود. عارف با اشاره به رویکرد منطقه‌ای دولت در بخش تولید، به‌ویژه کشاورزی، خاطرنشان کرد: قانون تجارت آزاد ایران با کشورهای عضو اتحادیه اوراسیا به امضا رسیده و این یک فرصت مهم برای صادرات محصولات کشاورزی است؛ البته تحقق این هدف مستلزم افزایش بهره‌وری و ارتقای کیفیت محصولات داخلی است.

وی با تاکید بر ضرورت استفاده از فناوری‌های نوین گفت: راهی جز بهره‌گیری از آخرین فناوری‌ها و بومی‌سازی آنها نداریم. کشور از ظرفیت علمی و نیروی انسانی جوان برخوردار است و می‌تواند فناوری‌های مورد نیاز بخش کشاورزی را در داخل تولید کند. در همین راستا، اصلاح الگوی کشت با همراهی و اقناع کشاورزان ضروری است و نباید در مناطق کم‌آب، محصولاتی مانند برنج یا هندوانه کشت شود. معاون اول رئیس‌جمهور همچنین با اشاره به تغییرات اقلیمی و کاهش منابع آبی، تصریح کرد: این شرایط از سال‌ها پیش قابل پیش‌بینی بود و هشدارهای بین‌المللی در این زمینه داده شده است. سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی باید مسأله‌محور عمل کرده و با همکاری دانشگاه‌ها و مراکز پژوهشی، راهکارهای عملی برای تطبیق کشاورزی کشور با شرایط زیست‌محیطی ارائه دهد.

در این جلسه، گزارشی از اقدامات سازمان در حوزه تولید بذر، اصلاح الگوی کشت، پژوهش‌های کاربردی، استفاده از فناوری‌های نوین، مشارکت با بخش خصوصی و برنامه‌های آموزشی برای کشاورزان ارائه شد. همچنین گزارش حسابرسی سال 1403، تعیین حسابرس برای بررسی صورت‌های مالی سال 1404، بودجه تفصیلی سازمان، اجرای طرح جامع انتقال پساب و احداث تصفیه‌خانه فاضلاب در اراضی ایستگاه مرکز تحقیقات استان اصفهان، درخواست احداث نیروگاه خورشیدی در مراکز تحقیقاتی، اجرای طرح «اگری‌ولتائیک» در باغ پسته و بازنگری استانداردهای ملی سلامت نهال‌ها و باغات مادری، به تصویب اعضای هیات امنا رسید.

دانش‌بنیان شدن، محور اصلی فعالیت بخش کشاورزی

وزیر جهادکشاورزی با اشاره به اهمیت روزافزون امنیت غذایی در کشور، اعلام کرد که این موضوع به یک گفتمان و فرهنگ عمومی تبدیل شده است و در شرایط جدید اقتصادی؛ بهره‌وری، کیفیت و دانش‌بنیان شدن، محور اصلی فعالیت بخش کشاورزی خواهد بود. به گزارش پایگاه اطلاع‌رسانی وزارت جهاد کشاورزی، غلامرضا نوری با بیان این‌که برخی موسسات زیرمجموعه تات بیش از یک قرن سابقه فعالیت دارند، گفت: این مجموعه در شکل فعلی خود پنجاه‌ویکمین سال فعالیتش را پشت سر می‌گذارد و نقش مهمی در توسعه کشاورزی کشور ایفا کرده است.

وی با اشاره به جایگاه ایران در برخی شاخص‌های تولیدی تصریح کرد: جمهوری اسلامی ایران در پرورش گاو شیری رتبه دوم جهان را دارد و در پرورش مرغ گوشتی نیز جزو پنج کشور برتر دنیاست؛ این جایگاه‌ها حاصل تلاش همه فعالان زنجیره تولید به‌ویژه در حوزه تحقیق، آموزش و ترویج است، هرچند انتظارات از این بخش بیش از وضعیت موجود است و در برخی شاخص‌ها نیازمند تلاش مضاعف هستیم. نوری با اشاره به اصلاحات انجام‌شده در نحوه پرداخت یارانه‌ها گفت: با این اصلاحات، فضا برای ارتقای بهره‌وری، کیفیت و دانش‌بنیان شدن بخش کشاورزی کاملا باز شده و دیگر رانت یا کمک ویژه‌ای وجود ندارد. بنابراین واحدهای تولیدی ناگزیرند برای بقا و رقابت‌پذیری، به سمت بهره‌وری و ارتقای کیفیت حرکت کنند، در غیر این‌صورت در زنجیره تولید با مشکل مواجه خواهند شد. وی با تاکید بر لزوم رقابت با کشورهای رقیب در سطح جهانی در شرایط جدید تصریح کرد: مسوولیت سنگینی بر عهده سازمان تات قرار دارد تا با روزآمدسازی دانش و فناوری، بخش کشاورزی را در این مسیر یاری کند.

وزیر جهادکشاورزی از گسترش همکاری‌های مشترک با دانشگاه‌های کشور خبر داد و گفت: ایجاد دفاتر مشترک میان سازمان جهاد کشاورزی و دانشکده‌های کشاورزی و همچنین دفاتر سازمان تات در دانشگاه‌ها، آثار مثبتی برای بخش کشاورزی به همراه خواهد داشت. وی با اشاره به اقدامات یک‌سال گذشته در دولت چهاردهم خاطرنشان کرد: معرفی ارقام جدید، ارائه یافته‌های نو و انجام اصلاحات ساختاری و اساسی در سازمان و آیین‌نامه‌ها و شیوه‌نامه‌ها در دستور کار قرار گرفته و رویکردها به سمت مساله‌محوری و حل مسائل کشور هدایت شده است؛ به‌گونه‌ای که نظام امتیازبندی و ارتقا نیز بر مبنای میزان اثرگذاری در حل مسائل کشور تنظیم می‌شود. نوری با تاکید بر رویکرد علمی در مدیریت سازمان تات، گفت: با همراهی رئیس این سازمان و همکاران این مجموعه، موضوعات با جدیت و نگاه علمی دنبال می‌شود و پیش‌بینی می‌شود در یک تا دو سال آینده، تحولات مثبتی در حوزه دانش‌بنیان کردن بخش کشاورزی، استفاده از هوش مصنوعی و بهره‌گیری از اینترنت اشیا رقم بخورد.