کارشناس سلامت روان در دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی نکاتی را درباره سلامت روان کودکان در بحران بیان کرد و گفت: در هنگام بحران، دانش و آگاهی والدین میتواند تامین کننده سلامت روان در کودکان باشد.
شهین لنگری با بیان اینکه هر روز ممکن است شاهد اتفاقات و حوادثی باشیم که کودکان را تحت تأثیر خود قرار می دهند این اتفاقات شامل سیل، زلزله، جنگ، درگیریهای خیابانی و ... است، افزود: کودکان هم همانند بزرگسالان تحت تأثیر ناگوار این حوادث قرار می گیرند. به ویژه زمانی که منجر به از دست دان والدین یا نزدیکان شود یا کودکان شاهد این حوادث تلخ و ناگوار باشند.
وی با بیان اینکه پاسخ کودکان به این حوادث و بلایا تابع بسیاری مسائل مثل میزان مواجهه، سطح رشد کودک، نوع واکنش اطرافیان، میزان حمایت خانوادگی و اجتماعی، میزان مهارتهای سازگارانه کودک و سطح تاب آوری است، اضافه کرد: اما هر چه سن این کودکان کمتر باشد به دلیل عدم توانایی در بروز احساسات، عواطف و افکار خود علائم متفاوتی از بزرگسالان از خود بروز می دهند.علائمی چون اضطراب، کابوسهای شبانه، گریه کردن، پرخاشگری، افت تحصیلی، گوشه گیری و ...
وی با بیان اینکه یکی از فعالیتهای مهم در کمک به کودکان و نوجوانان در هنگام مواجهه با بلایا و حوادث آسیب زا خدمات و حمایت های روانی اجتماعی است، عنوان کرد: فعالیتهایی که به کودکان امکان بیان احساسات و افکار بدهد. فعالیتهایی که همکاری، احساس مسئولیت و شراکت را تشویق کند. فعالیتهایی که کودکان امکان شرکت در آن را داشته باشند. از جمله این اقدامات هستند.
لنگری در پاسخ به این سوال که والدین چه کاری در این زمینه بایستی انجام دهند؟ گفت: به کودکان اطمینان بدهند که واکنشهای آنان طبیعی است. فرصتی ایجاد کنند تا کودکان بتوانند احساسات و مشکلات خود را بیان کنند مثال ً نقاشی کردن در خصوص آن حادثه یا اتفاق، گفتن شعر و قصه، بازیهای دسته جمعی و ...
وی ادامه داد: به کودکان کمک کنند تا به تدریج به فعالیتهای روزانه و عادی برگردند مثال اگر در سن مدرسه یا مهدکودک هستند این فعالیت را از سر بگیرند. فعالیت های مرتبط با بازی را مجدد طراحی و کودکان را تشویق کنند تا آن را انجام دهند مثال ً بازی هایی که دارای ویژگی های زیر هستند. الف) قصه گویی، نقاشی، مجسمه سازی درباره آن رویداد و حادثه ب) خواندن قصه یا شعر مورد علاقه خود برای گروه با صدای بلند ج) خواندن سرود مورد علاقه خود برای گروه با صدای بلند) انجام بازی هایی که منجر به حرکت عضلات بزرگ می شود مثل دویدن، توپ بازی، طناب بازی و ...) بازیهایی که باعث توازن جسمی کودک می شود مثل لی لی کردن و) بازیهایی که باعث توازن ذهنی کودک می شود مثل ساز و بازها و بازی های جورچین ) استفاده از حرکت، موسیقی و بازی های نمایشی به منظور بازگویی داستان مشکل ساز کمکهای عاطفی به کودکان.
این کارشناس سلامت روان در دانشگاه گفت: کودکان در چنین مواقعی نگرانیهای شدیدی در خصوص از دست دادن افراد مورد علاقه و حتی چیزهای با ارزش خودشان دارند و از طرفی نگرانی در مورد بقاء و حفظ حیات، نگرانی در خصوص تنها شدن و از دست دادن امنیت خود پیدا می کنند. کمک های عاطفی میتواند به این دسته از کودکان کمک کند تا این مراحل را طی کنند و بتوانند با شرایط موجود سازگاری پیدا کنند و عوارض ماندگار کمتری در آنان به وجود آید.
وی ادامه داد: بنابراین مواردی مانند اطمینان بخشی و ایجاد آسایش جسمانی ازطریق برآورد کردن نیازهای اساسی کودکان، پرهیز از جداییهای غیر ضروری، فراهم نمودن آسایش در زمان خواب معمولی، تشویق به ابراز احساسات و افکار توسط فعالیتهای بازی، کنترل و نظارت بر تماشای برنامه های مرتبط با فاجعه یا حادثه، توجه و نشان دادن علاقه و جهت به کودکان، اجتناب از پافشاری در صحبت درباره احساسات فرد با والدین، آنان را تشویق کنند به فعالیتهای سازنده، نیکوکاری، انجام امور منزل و .... باید توسط والدین انجام شود.
وی تاکید کرد: در صورت تداوم علائم و حالات روانی در کودک، به روانپزشک مراجعه شود.
منبع: ایسنا
