فرادید؛ از نظر بسیاری، اولورو (که با نام آیرز راک هم شناخته میشود) دارنده بیچونوچرای عنوان «بزرگترین صخرۀ دنیا» است. این غول ماسهسنگی که از قلب خلوت و سرخ استرالیا مرکزی سر برآورده، 348 متر بالاتر از دشت اطراف قد کشیده و محیط قاعدهاش به 9٫4 کیلومتر میرسد.
به گزارش فرادید؛ ظاهر این صخره شبیه یک آجر غولآسای سرخ است که انگار وسط بیابان نارنجیرنگ رها شده؛ تصویری پرقدرت که آن را به یکی از نمادهای استرالیا تبدیل کرده است.
صخرۀ اورولو در استرالیا
داستان اولورو حدود 550 میلیون سال پیش آغاز میشود؛ زمانی که سراسر این منطقه زیر آب دریا بود. شن و گل ولای در کف دریا تهنشین شده و بهتدریج به سنگ سخت تبدیل شدند. حدود 400 میلیون سال پیش دریا عقبنشینی کرد و این توده سنگی در معرض باد، باران و نوسانهای دمایی قرار گرفت؛ عواملی که سنگهای نرمتر را فرسودند و شکل امروزی اولورو را پدید آوردند.
اما اگر بیش از 1٬000 کیلومتر به سمت شمال پرت، در دل طبیعت وحشی استرالیای غربی پیش بروید، با رقیب بالقوهای روبهرو میشوید: کوه آگوستوس. این توده سنگی حدود 860 متر از دشت اطراف بلندتر است و مساحتی برابر با 4٬795 هکتار را پوشش میدهد؛ یعنی بیش از دو برابر اولورو.
کوه آگوستوس در استرالیا
با این حال، از نظر زمینشناسی، کوه آگوستوس موجودیتی کاملاً متفاوت دارد. این سازه بزرگترین «مونوکلاین» جهان است؛ یعنی چینخوردگی عظیمی در پوسته زمین که در آن لایههای سنگی از یک سو به سمت بالا خم میشوند، شبیه فرشی که به دیوار تکیه داده شده باشد. برخلاف یک توده یکپارچه، این ساختار عظیم از لایههای متعددِ تاخورده تشکیل شده که در بازههای بسیار طولانی زمینشناسی روی هم قرار گرفتهاند.
در همینجاست که اولورو میتواند برتری پیدا کند. اولورو که بهعنوان یک «تکسنگ» (مونولیت) تعریف میشود، تودهای نسبتاً یکنواخت از سنگ است. هرچند آن هم از لایههای ماسهسنگ تشکیل شده، اما این لایهها به یک سازند پیوسته تعلق دارند و میتوان آن را بیش از هر چیز شبیه یک سنگ واحد دانست.
این تمایز توضیح میدهد که چرا هر کوه یا سازه سنگیای نمیتواند مدعی عنوان بزرگترین صخرۀ جهان شود. کوهها و بسیاری از ساختارهای سنگی دیگر بیشتر شبیه یک «فرانکنشتاین زمینشناسی» هستند: ترکیبی نامنظم از لایههای سنگ، خاک و مواد آتشفشانی که طی میلیونها سال روی هم انباشته، رانده و تاخوردهاند.
جاینت راک در آمریکا
اگر بهدنبال نمونهای ملموستر و بهاصطلاح «کاملاً سنگی» هستید، ایالات متحده میزبان بزرگترین تختهسنگ مستقل جهان است: سنگی با نام مناسبِ «جاینت راک» در بیابان موهاوی کالیفرنیا. این تختهسنگ 5٬800 فوت مربع از زمین را میپوشاند و ارتفاعی معادل یک ساختمان هفت طبقه دارد. همانطور که از نامش پیداست، این یک صخرۀ غولپیکرِ کاملاً مستقل است.
