فرادید؛ دیوید بویس و کلاسش در مدرسه کوئینزوود در بریتانیا در حال پرورش چیزی هستند که آن را بزرگترین کریستال تکبلور سولفات مس در جهان مینامند. این کریستال تاکنون بیش از 2 کیلوگرم وزن دارد و رشد آن بیش از یک سال طول کشیده است.
به گزارش فرادید، کریستالها زمانی شکل میگیرند که مولکولها در محلول به هم میپیوندند. این دانههای کوچک ابتدا حل شده و دوباره تشکیل میشوند تا به اندازه بحرانی برسند؛ نقطهای که انرژی کلی در هسته کریستالی بر انرژی لازم برای افزودن مولکولها به سطح کریستال غلبه میکند. رشد کریستالها فرآیند کُندی است که ساختار منظم کریستال را لایه به لایه میسازد و دما، غلظت و ناخالصیهای نمونه همه بر سرعت رشد اثر میگذارند.
کریستالهای طبیعی گاهی هزاران سال فرصت رشد داشتهاند و بسیاری از آنها بسیار بزرگتر از کریستال بویس هستند. اما برخی دیگر از رکوردداران کریستال در جهان چه هستند؟
1. سولفات مس
اگرچه کریستال بویس ممکن است بزرگترین تکبلور سولفات مس باشد، دانشآموزان مدرسه کورفروست-روپرخت در آلمان رکورد بزرگترین اندازه کلی را در اختیار دارند. کریستال چندشکلی آنها وزنی نزدیک به 70 کیلوگرم داشت و سال 2010 رکورد جهانی گینس را کسب کرد.
دیوید بویس با کریستال غولپیکر سولفات مس خود
2. سنگ گچ (ژپس)
غار کریستالها زیر یک کوه در نایکای مکزیک خانه کریستالهای بسیار بزرگ سنگ گچ است که به آن دیهیدرات کلسیم سولفات (CaSO4·2H2O) نیز گفته میشود. این کریستالها سال 2000 توسط شرکت معدنی ایندستریاس پنیولس کشف شدند و طول آنها به 11 متر و وزنشان به 40–50 تن میرسد. پژوهشگران برآورد میکنند رشد این کریستالها حدود یک میلیون سال طول کشیده است.
غار کریستالها در مکزیک، برخی از بزرگترین کریستالهای سنگ گچ جهان را در خود جای داده است
3. شِلیت (Scheelite)
بزرگترین کریستال شلیت ساختهشده از تنگستات کلسیم (CaWO4) به طول 0.4 متر، ارتفاع 0.3 متر و ضخامت 0.15 متر در موزه تاریخ طبیعی تیانیو شاندونگ، چین نگهداری میشود.
اگرچه این کریستال شیلیت غولپیکر یافتشده در موزه تاریخ طبیعی شاندونگ تیانیو نیست، اما نمونهای از این نوع کریستال تنگستات کلسیم است
4. راه برفی
کِنِث لیبرخت در سال 2003 حین بارش آرام برف در انتاریو، کانادا بزرگترین کریستال برف ثبتشده را عکسبرداری کرد. طول این دانه برف از نوک تا نوک 10 میلیمتر بود، کمابیش نصف عرض سکه یک سنت آمریکا.
رکورد جهانی دانه برف که توسط کنث لیبرشت در سال 2003 عکاسی شد. قطر آن 1 سانتیمتر بود
دانههای برف بزرگتر هم گزارش شدهاند اما آنها از تجمع چند کریستال برف مجزا تشکیل شدهاند؛ بزرگترین خوشه گزارششده 38 سانتیمتر عرض و 20 سانتیمتر ضخامت داشت.
5. کوارتز
ذرات ریز کریستال دیاکسید سیلیکون که به آن کوارتز نیز گفته میشود، در سواحل سراسر جهان یافت میشوند. اما یک کریستال کوارتز 14 تنی با ابعاد 3×3 متر رکورد بزرگترین کریستال کوارتز را دارد. استخراج این کریستال از یک معدن در نامیبیا بیش از سه سال طول کشید.
این کریستال کوارتز غولپیکر در نامیبیا استخراج شده است
6. بزرگترین کریستال جهان
کریستال بِریل (سیلیکات آلومینیوم بریلیم) به طول 18 متر و عمق 3.5 متر که در مالاکیالینا، ماداگاسکار یافت شد و وزنی حدود 380 تن دارد، یکی از بزرگترین کریستالهای کشفشده در جهان است. کریستالهای بریل هم سنگهای قیمتی ارزشمند هستند و هم یکی از منابع اصلی بریلیم به شمار میروند.
این عکس یک کریستال بریل معمولی را با ساختار شش ضلعی متمایز آن نشان میدهد.
مترجم: زهرا ذوالقدر
