شناسه : ۲۹۹۶۵۵۱ - سه شنبه ۵ اسفند ۱۴۰۴ ساعت ۰۰:۵۶
پرونده امروز
اقتصاد ایران در محاصره تورم
تورم بالا در اقتصاد ایران را نمیتوان با یک متغیر یا یک سیاست توضیح داد؛ این پدیده حاصل برهمکنش کسری بودجههای انباشته، رشد بیمهار نقدینگی، شوکهای مکرر ارزی و در سالهای اخیر، اختلالهای ساختاری در سمت عرضه است. شکاف میان رشد و تورم در سالهای گذشته نشان میدهد قیمتها بسیار سریعتر از تولید رشد کردهاند.

در همین دوره، رشد دستمزدها نیز از تورم عقب مانده و کاهش قدرت خرید خانوارها به افت تقاضای موثر انجامیده است. با این حال، حتی در شرایط رکودی نیز تورم فروکش نکرده؛ زیرا افزایش هزینه نهادههای تولید، جهش نرخ ارز و محدودیتهای تجاری، شوکهای پیدرپی به سمت عرضه وارد کردهاند. در چنین بستری، بنگاهها یا ناچار به افزایش قیمت شدهاند، یا تولید را کاهش دادهاند یا از بازار خارج شدهاند؛ هر سه مسیر، به کاهش عرضه و تداوم فشار قیمتی انجامیده است.
همزمان، گسترش محدودیتهای دیجیتال و اختلال در زیرساختهای ارتباطی، هزینه مبادله را بالا برده و بخش مهمی از اقتصاد خدمات و دیجیتال را تضعیف کرده است. نتیجه این چرخه پیچیده، اقتصادی است که همزمان با رشد پایین و کاهش رفاه خانوارها، با تورمی بالا و پایدار دستوپنجه نرم میکند؛ وضعیتی که بدون اصلاح همزمان سیاستهای مالی، پولی و ارزی و بازگرداندن ثبات به محیط کسبوکار، تداوم خواهد یافت.