فرادید؛ اینکه سعی کنیم انتظارِ اتفاقات خوب را داشته باشیم، به طور کلی روحیۀ مفیدی به نظر میرسد؛ اما اکنون تحقیقات جدید نشان میدهند که این «انرژیهای مثبت» میتوانند تأثیری فیزیکی بر سیستم ایمنی بدن نیز داشته باشند.
به گزارش فرادید؛ طبق مطالعهای که در 19 ژانویه در مجله Nature Medicine منتشر شد، تفکر مثبت و امیدوارانهای که فعالیت سیستم پاداش مغز را افزایش میدهد، میتواند منجر به پاسخ ایمنی قویتری به واکسیناسیون شود. این یافتهها به یک استراتژی ذهنی اشاره دارند که میتواند مکمل و تقویتکننده درمانهای پزشکی معمول باشد.
تالما هندلر، روانپزشک و عصبشناس و یکی از نویسندگان این مطالعه، به روزنامه گاردین میگوید: «این تحقیق نشان میدهد که اگر یاد بگیرید چگونه سیستم پاداش مغز خود را بهکار بگیرید، اثربخشی ایمنسازی افزایش مییابد؛ رابطهای که به نظر میرسد از نوع علت و معلولی باشد».
از مارس 2020 تا اوت 2022، هندلر و همکارانش با 85 شرکتکننده همکاری کردند. 34 نفر از آنها آموزش دیدند تا فعالیت در سیستم پاداش «مزولیمبیک» مغز خود را افزایش دهند. آنها این کار را با یادآوری خاطرات معنادار، فکر کردن به روتینهای روزمره، تصور موفقیت در آینده و انجام سایر تمرینهای ذهنی در حالی که درون دستگاه اسکنر مغزی بودند، انجام دادند. این ابزار هم فعالیت عصبی فرد را ردیابی میکرد و هم به صورت لحظهای به آنها نشان میداد که آیا مناطق مورد نظر در مغز تحریک شدهاند یا خیر؛ به این ترتیب افراد میتوانستند با استفاده از تکنیکی به نام «نوروفیدبک»، استراتژی ذهنی خود را تنظیم کنند.
سایر شرکتکنندگان، این تکنیک را برای شبکههای مغزی متفاوتی یاد گرفتند و برخی نیز اصلاً آموزشی ندیدند، اما همچنان زمانی را در دستگاه اسکنر سپری کردند. پس از اینکه هر فرد چهار جلسه آموزشی را پشت سر گذاشت، واکسن هپاتیت B را دریافت کرد. هر شرکتکننده دو و چهار هفته بعد برای خونگیری مراجعه کرد تا محققان میزان آنتیبادیهای تولید شده برای مبارزه با ویروس را بررسی کنند. نمونههای خون همچنین دو بار پیش از واکسیناسیون نیز گرفته شده بود.
تحلیلها نشان داد که با افزایش فعالیت در ناحیه VTA، پاسخ ایمنی به واکسن هپاتیت B نیز افزایش یافته است. این ارتباط حتی سه ماه پس از واکسیناسیون، زمانی که گروهی از شرکتکنندگان دوباره خون دادند، همچنان پابرجا بود. وقتی محققان استراتژیهای ذهنی مورد استفاده شرکتکنندگان را بررسی کردند، پیوند ویژهای میان «انتظار مثبت» (یا نگاه امیدوارانه به آینده) و افزایش فعالیت VTA پیدا کردند.
گروهی از ایمنیشناسان دانشکده پزشکی دانشگاه واشینگتن که در این پژوهش مشارکت نداشتند، در مقالهای پیوست بر این مطالعه نوشتند: «این یافتهها بر ضرورت توجه به عواملی که بر فعالیت مدار پاداش مغز در محیطهای بالینی تأثیر میگذارند، تأکید میکند.» آنها افزودند که این کارِ جدید در کنار سایر مطالعاتی که به ارتباط مغز و بدن اشاره دارند، نشان میدهد که «مدارهای امید» میتوانند از عملکردهای ایمنی بدن حمایت کنند.
با این حال، تیم تحقیق تأکید میکند که تفکر مثبت و امیدوارانه نباید جایگزین درمانهای معمول شود. لوبیانیکر در این باره میگوید: «رویکردی که ما آزمایش کردیم، صرفاً به عنوان یک ابزار مکمل در نظر گرفته شده است که میتواند پاسخگویی سیستم ایمنی به واکسیناسیون را تقویت کند. این روش نمیتواند و قرار نیست جایگزین واکسنها یا مراقبتهای پزشکی استاندارد شود».