
به گزارش اقتصادآنلاین به نقل از شرق، براساس فرمان اجرائی ترامپ که در روزهای آغاز دوره ریاستجمهوری صادر کرد، ورود مسافر و مهاجر از چند کشور عمدتا مسلمان شامل سوریه، ایران، یمن، سومالی، کره شمالی، ونزوئلا و لیبی به ایالات متحده بهشدت محدود میشود. این فرمان با اعتراضهای گسترده گروههای حقوق بشری و نیز قضات فدرال روبهرو شد و چند قاضی رأی به لغو این حکم ترامپ دادند. این دعوای حقوقی پس از دو بار تغییر و اصلاح در نهایت به دیوان عالی آمریکا که عالیترین نهاد قضائی این کشور به شمار میآید، ارجاع داده شد.
شاکی این پرونده ایالت هاوایی بود که استدلال میکرد دستور ترامپ تبعیضآمیز و ناشی از خصومت او با مسلمانان است. در نهایت دیوان عالی آمریکا که درحالحاضر قضات محافظهکار در آن از اکثریت برخوردارند با پنج رأی موافق در برابر چهار رأی مخالف به سود فرمان مهاجرتی ترامپ رأی دادند. اکثریت قضات محافظهکار دیوان عالی اعلام کردهاند شاکی این پرونده نتوانست ثابت کند که دستور رئیسجمهوری ایالات متحده قوانین مهاجرت یا متمم اول قانون اساسی این کشور را نقض کرده است.
این رأی در شرایطی صادر شد که در روزهای اخیر اجرای قانون جداسازی کودکان از خانوادههای مهاجری که بهطور غیرقانونی از مرز مکزیک وارد آمریکا شدهاند، در رسانههای این کشور جنجالساز شده است. مهمترین و سادهترین پیامد تأیید فرمان مهاجرتی ترامپ از سوی دیوان عالی آمریکا در روند درخواست و صدور ویزا برای ورود به خاک آمریکا قابل مشاهده خواهد بود، چراکه این اقدام اوضاع را برای پذیرش پناهندگان پیچیدهتر میکند.
درحالحاضر سه کشور این فهرست شامل لیبی، یمن و سوریه سالهاست درگیر جنگ و ناآرامی داخلی هستند. سومالی هم با خشونت داخلی و نداشتن دولت مقتدر دستوپنجه نرم میکند. در این میان کره شمالی و ونزوئلا به نسبت دیگر کشورها کمتر دچار دردسر میشوند. محدودیت در ورود ونزوئلاییها به ایالات متحده فقط شامل مقامهای دولتی و افرادی میشود که مشکل امنیتی دارند. در کره شمالی هم هنوز مردم این کشور اجازه سفر به آمریکا را ندارند، اما ایرانیها بیشترین ضرر را متحمل میشوند، چراکه بیشترین درخواست ویزای غیرمهاجرتی برای دیدار با اقوام و وابستگان مقیم آمریکا به ایرانیها تعلق دارد. با تأیید این قانون بیش از یک میلیون ایرانی ساکن ایالات متحده برای دیدار با اقوام و بستگان و سفر به ایران با مشکل روبهرو خواهند بود، اما دولت آمریکا ادعا میکند تهران بهطور مرتب از همکاری با واشنگتن برای یافتن خطرات امنیتی و تهدیدهای تروریستی سر باز زده است.
براساس تفسیر دولت ترامپ که برای مراکز و دفاتر دیپلماتیک این کشور در سراسر جهان ارسال شده، آن گروه از شهروندان کشورهای سوریه، یمن، ایران، لیبی، سومالی و سودان که دارای روابط خانوادگی «بسیار نزدیک» در آمریکا باشند میتوانند درخواست ویزا کنند. این روابط خانوادگی بسیار نزدیک یا واجد شرایط شامل پدر، مادر، همسر، فرزند، پدربزرگ و مادربزرگ، همسر فرزند، خواهر، برادر و نامزد میشود. اقدام دیوان عالی آمریکا با اعتراض سازمان عفو بینالملل و نیز مدافعان حقوق مسلمانان روبهرو شد. عفو بینالملل با صدور بیانیهای اعلام کرد «این سیاست نفرتانگیز سراسر فاجعه است. مردم برخی از این کشورها که به موجب این قانون از سفر به آمریکا محروم شدهاند، از فجایعی فرار میکنند که ایالات متحده بهطور مستقیم در ایجاد یا تداوم آنها نقش داشته است. این ممنوعیت و گسترش احساسات مسلمانستیزانه در کشوری که مدعی احترام به حقوق بشر است، جایی ندارد». درهمینحال سخنگوی شورای روابط اسلامی آمریکا هم تأیید فرمان مهاجرتی دونالد ترامپ را «پایان راه» ندانست و اعلام کرد مخالفان این ممنوعیت بهدنبال آن خواهند بود تا در انتخابات میاندورهای کنگره در ماه نوامبر نمایندگانی را انتخاب کنند که درباره مهاجرت و حقوق مدنی دیدگاهی متفاوت با دیدگاههای مسلمانستیزانه ترامپ داشته باشند.
رأی فدرال علیه سیاست جداسازی
همزمان با پیروزی مهم ترامپ در دیوان عالی ایالات متحده، یک دادگاه فدرال به دولت ترامپ دستور داد برای بازگرداندن اعضای خانوادههای مهاجر غیرقانونی که در هفتههای اخیر از هم جدا شدهاند، فورا اقدام کند. در پی شکایت «اتحادیه آزادیهای مدنی آمریکا» علیه سیاست جداسازی فرزندان مهاجران غیرقانونی که از مرز مکزیک وارد ایالات متحده شدهاند، دینا سابراو، قاضی فدرال دادگاهی در کالیفرنیا، حکمی مقدماتی برای بازگرداندن اعضای خانوادههای مهاجر کنار یکدیگر صادر کرد.
براساس حکم صادرشده «دولت ایالات متحده باید تمام کودکان مهاجر زیر پنج سال را در 14 روز و کودکان پنج سال به بالا را حداکثر در 30 روز به والدینشان بازگرداند». در هفتههای اخیر و با اجرای سیاست جداسازی، حداقل دو هزار کودک مهاجر پس از عبور غیرقانونی از مرز، از والدین خود جدا شدند. رئیسجمهور آمریکا که پیش از این فرمان جداسازی را صادر کرده بود، بهتازگی و در پی گسترش اعتراضها حتی در میان جمهوریخواهان، دستوری اجرائی برای توقف جدایی این خانوادهها امضا کرد، بااینحال دولت او هنوز برنامهای برای بازگرداندن مهاجران جداشده به کنار خانوادههایشان ارائه نکرده است. حکم قاضی ایالت کالیفرنیا همچنین تأکید میکند که نهادهای مهاجرتی آمریکا دیگر نمیتوانند اعضای خانواده مهاجران را پس از عبور از مرز جدا کنند، مگر آنکه «والدین برای کودکان خود خطرآفرین بوده» یا بهطور داوطلبانه خواهان جداشدن فرزندانشان باشند. در بخشی دیگر از این حکم هم آمده است که دولت ایالات متحده هنوز هم نمیتواند مهاجرانی را که غیرقانونی از مرز مکزیک وارد آمریکا شدهاند، محاکمه کند. از ماه می سال جاری بیش از دو هزارو 300 کودک خانوادههای پناهجو در مرز آمریکا و مکزیک از والدینشان جدا شدهاند.
جدایی خانوادهها طبق سیاست دولت آمریکا انجام شد که براساس آن هر فردی بهطور غیرقانونی از مرز وارد آمریکا میشود، بازداشت شده و تحت پیگرد قرار میگیرد. درحالیکه قوانین این کشور زندانیکردن کودکان را ممنوع کرده است. از سوی دیگر 18 ایالت آمریکا نیز شکایتی را علیه دولت ترامپ بر سر این سیاست تنظیم کردهاند. دادستانهای کل کالیفرنیا، واشنگتن و ماساچوست سرپرستی این ائتلاف را در شکایت از دولت ترامپ بر عهده دارند. این مقامهای قضائی این سیاست جداسازی را که به «تحمل صفر» مشهور شده، در تناقض با حقوق مهاجران مندرج در قانون اساسی آمریکا میدانند و تأکید دارند که این اقدام کودکان را دچار اضطراب و ترس میکند. این شکایت جمعی دادستانها نخستین چالش حقوقی از سوی ایالتها علیه این سیاست است و دستور اجرائی هفته گذشته ترامپ را «بسیار مبهم» میداند، چراکه در آن زمان ملحقشدن کودکان به والدین خود و احتمال ایجاد تغییر در این سیاست مشخص نشده است.