ژانر وحشت از زمان پیدایش خود یکی از متنوعترین و پرطرفدارترین ژانرهای سینمایی بوده است؛ در حالی که کمتر قالب هنری دیگری توانایی آن را دارد که چنین واقعی، ترس را در قلب و روح تماشاگران تزریق کند. چه از طریق صحنههای خونبار و خشونت عریان و چه با ایجاد تعلیق، اضطراب و دلهرهای خزنده، سینمای وحشت همواره جایگاه خاصی در تاریخ فیلمسازی داشته است.
دههی 2020 دورهای درخشان برای این ژانر بوده؛ دههای سرشار از تجربههای نوآورانه که نشان میدهد وحشت اکنون در یکی از بهترین دورانهای خود قرار دارد. در این مطلب قصد داریم شما را با شاهکارهای ژانر وحشت در دهه 2020 آشنا کنیم.
10. Titane (2021)
تیتان تجربهای دیوانهوار اما بهطور غیرمنتظرهای احساسی در ژانر وحشت بدنی است؛ فیلمی که با پرداختن به مضمون خودمختاری بدن، در دل داستانی آکنده از قتل و فریب، تاثیری عمیق بر جای میگذارد. داستان این فیلم ترسناک دربارهی الکسیا (با بازی آگاته روسل) است؛ مدل خودرو و قاتل زنجیرهای که پس از ارتکاب چند قتل و برقراری رابطهای عجیب با یک خودروی کادیلاک، از دست پلیس فرار میکند. او برای مخفی ماندن، هویت پسری را به خود میگیرد که ده سال پیش ناپدید شده است. اما نقشه او زمانی به هم میریزد که بارداری غیرعادی ناشی از رابطهاش با خودرو کمکم آشکار میشود.
از همان خلاصهی داستان مشخص است که تیتان فیلمی نیست که بهراحتی برای همه قابل هضم باشد. با این حال، در میان تمام صحنههای افراطی و وحشت بدنی شدید، داستانی عاطفی دربارهی پیوند خانوادگی نهفته است که فیلم را بسیار تأثیرگذار میکند. تیتان بدون شک یکی از برجستهترین فیلمهای ترسناک غیرآمریکایی دههی اخیر است؛ اثری که مدام سراغ ایدههای جسورانه میرود و تجربهای خلق میکند که شبیه هیچ فیلم دیگری در این دهه نیست.
9. I Saw the TV Glow (2024)
اگرچه فیلم درخشش تلویزیون را دیدم مثل آثار ترسناک کلاسیک مملو از خون و جامپاسکرهای ناگهانی نیست، اما فضای سنگین اضطراب و شکنجهی روانی آن، تجربهای قدرتمند و وهمآلود خلق میکند. داستان دربارهی نوجوانی به نام اوون (با بازی جاستیس اسمیت) است که در سالهای نوجوانی پرآشوب خود به یک سریال تلویزیونی مرموز و دوستی با همکلاسیاش، مدی (با بازی جک هیون)، پناه میبرد. اما بهتدریج اوون با توهمات و تصاویر هولناکی روبرو میشود، و در این مسیر، درک او از واقعیت شروع به فروپاشی میکند.
بخش بزرگی از تحسینهایی که این فیلم دریافت کرده، به مضمونها و پیامهای نمادین آن برمیگردد؛ بهطوریکه بسیاری آن را یکی از برجستهترین فیلمهای تمثیلی دربارهی هویت جنسی در تاریخ سینما میدانند. ترس و ناآرامی موجود در داستان فیلم نمادی از احساسات ناشی از نارضایتی جنسیتی و سردرگمی هویتی است؛ احساس گیر افتادن در بدن اشتباه و ترس از تغییر، که عمیقاً با مخاطبان ارتباط برقرار میکند.
8. Barbarian (2022)
اولین فیلم ترسناک زک کرگر، فیلمساز تحسینشدهی موج جدید وحشت و یکی از بنیانگذاران گروه کمدی The Whitest Kids U’ Know، با پیچشها و غافلگیریهای کاملاً غیرمنتظرهاش دنیای وحشت را تکان داد. داستان فیلم بربر دربارهی تس (با بازی جورجینا کمپبل) است؛ زن جوانی که برای مصاحبهی شغلی به شهری دیگر میرود اما متوجه میشود اقامتگاه Airbnb او بهطور اشتباه دو بار رزرو شده و مردی مرموز از قبل در آنجا اقامت دارد. تس با اکراه تصمیم میگیرد شب را همانجا بماند، اما بهتدریج اتفاقات عجیبی را در زیرزمین خانه کشف میکند.
Barbarian فیلمی است که هرچه کمتر دربارهاش بدانید، از تماشای آن تجربهی بهتری خواهید داشت؛ چرا که کاملاً با انتظارات مخاطب بازی میکند و با ترسها و حتی شوخیهایش او را غافلگیر میکند. این فیلم ترسناک یکی از بهترین نمونههاست از اینکه چگونه یک فیلم میتواند همزمان ترسناک و خندهدار باشد. تعادل هوشمندانهی این دو عنصر متضاد باعث شده تماشای این فیلم به تجربهای هیجانانگیز و سرگرمکننده تبدیل شود.
7. Longlegs (2024)
فیلم لنگدراز تحولی ترسناک در ژانر وحشت جنایی ماوراءالطبیعه از اسگود پرکینز، فیلمساز خلاق سینمای وحشت مدرن، است. این فیلم خیلی زود بهعنوان یکی از ترسناکترین تجربههای سینمایی قرن بیستویکم شناخته شد. داستان دربارهی مأمور افبیآی، لی هارکر (با بازی مایکا مونرو) است که مأمور رسیدگی به پروندهی حلنشدهی یک قاتل زنجیرهای مرموز به نام لنگدراز (با بازی نیکلاس کیج) میشود. بیش از 30 پروندهی قتل-خودکشی به این قاتل نسبت داده شده و جستوجو برای یافتن او زمانی ترسناکتر میشود که هارکر بین خود و قاتل یک ارتباط شخصی پیدا میکند.
سبک ترس در لنگدراز با تدوین ظریف و فیلمبرداری حسابشده، مخاطب را دائماً در حالت تعلیق نگه میدارد و داستانی دربارهی تروما و قتلهای خانوادگی را بهتدریج پیش میبرد. فیلم بدون ترس وارد مفاهیم عجیب و آزاردهنده میشود، اما بازیهای قدرتمند مونرو و کیج به آن عمق و انسجام میبخشند. بسیاری این اثر را بهترین فیلم پرکینز تا امروز و نمونهای شاخص از تواناییهای ژانر وحشت جنایی مدرن میدانند.
6. The Invisible Man (2020)
در دورانی که بازسازیها و راهاندازهای مجدد ضعیف از آثار کلاسیک ترسناک هر ساله ساخته میشوند، موفقیت فیلمی مثل مرد نامرئی تحسینبرانگیزتر به نظر میرسد. لی ونل با بازآفرینی هیولای کلاسیک یونیورسال، مفهومی تازه و واقعاً درخشان خلق کرده است. این نسخه بازسازی شده، داستانی قدرتمند دربارهی دستکاری روانی و گسلایت کردن روایت میکند که با کارگردانی و فیلمبرداری درخشان، تأثیر آن دوچندان شده است.
فیلم با طراحی هوشمندانهی قابها و سکانسها، حتی خود مخاطب را هم دچار تردید میکند؛ تا جایی که بیننده مدام شک میکند آیا مرد نامرئی واقعاً در تصویر حضور دارد یا نه و نقشهی بعدی او چیست. این رویکرد حس ترس و ناامنی عمیقی ایجاد میکند که نسخههای کلاسیک هرگز به آن نرسیده بودند. مرد نامرئی بهعنوان یکی از اولین فیلمهای ترسناک برجستهی دههی 2020، همچنان در فهرست بهترین آثار این دهه در ژانر وحشت قرار دارد.
5. Mad God (2021)
Mad God یک اثر وسواسگونه و حاصل عشقی سیساله به سینماست که ساخت آن بیش از 3ه دهه طول کشید. این فیلم با جلوههای عملی استاپموشن، حس عظمت و شکوهی خلق میکند که تاکنون در هیچ انیمیشن ترسناک دیگری دیده نشده است. داستان در اینجا اهمیت ثانویه دارد و آنچه بیشترین تأثیر را میگذارد، هجوم بیوقفه تصاویر کابوسوار و مفاهیم ترسناک است؛ عناصری که فیلم را همزمان خیرهکننده، چندشآور و عمیقاً آزاردهنده میکنند.
تنها با تماشای چند ثانیه از خدای دیوانه میتوان فهمید که خودِ وجود چنین فیلمی تا چه اندازه تأثیرگذار و چشمگیر است. این اثر از مهارت خارقالعاده فیل تیپت در جلوههای ویژه عملی استفاده میکند تا جهانی وحشی، پر از موجودات هیولاوار و خشونت بیرحمانه بسازد. نتیجه فیلمی است که بیش از هر چیز مخاطب را با میزان تلاش، ظرافت و عظمتش شگفتزده میکند، زیرا دقت وسواسگونه به هر جزئیات کوچک، آن را به تجربهای عمیقاً تأثیرگذار در ژانر وحشت تبدیل کرده است.
4. Nope (2022)
پس از آنکه جردن پیل با فیلمهای نمادین Get Out و Us دنیای وحشت را زیرورو کرد، با Nope بار دیگر تعریف تازهای از یک بلاکباستر ترسناک در عصر مدرن ارائه داد. این فیلم علمیتخیلی ترسناک، اثری مرموز و عمیقاً خلاقانه است که به بهترین شکل ممکن از مقیاس بزرگ و بودجه کلان خود بهره میبرد. سکانسهای عظیم و جلوههای بصری خیرهکننده به افزایش ترس و هیجان داستان کمک میکنند.
مانند سایر آثار پیل، جواب منفی نیز لایههای عمیقی از پیامها و معناهای پنهان دارد که حتی پس از پایان فیلم هم ارزش روایی آن را حفظ میکنند. این اثر تقریباً برای هر نوع طرفدار ژانر وحشت چیزی برای ارائه دارد؛ از صحنههای قتل هولناک گرفته تا نقد هوشمندانه درباره استفاده از حیوانات در اجراهای نمایشی و بازیهای درخشان بازیگران. روایت خوشریتم و قدرتمند فیلم گاهی حتی با برو بیرون رقابت میکند و شاید در مجموع از نظر فیلمسازی، از نخستین اثر پیل هم فراتر برود.
3. Nosferatu (2024)
این فیلم بازسازی یکی از مهمترین آثار تاریخ سینمای وحشت است و نسخه رابرت اگرز از Nosferatu داستان را برای سلیقه و استانداردهای مخاطب مدرن ارتقا میدهد. از فیلمبرداری استادانه و استفاده هوشمندانه از تاریکی گرفته تا طراحی صحنه و لباسهای خیرهکنندهای که بیننده را به دوره تاریخی فیلم منتقل میکند، همه چیز بهشدت دقیق، هنرمندانه و منحصربهفرد است؛ بهگونهای که میتوان گفت این یکی از بهترین اقتباسهای ممکن از داستان نوسفراتو محسوب میشود.
با این حال، فیلم تنها با بازگویی داستان کلاسیک نوسفراتو به موفقیت نرسیده است. سبک فیلمسازی خاص رابرت اگرز و دیدگاه منحصربهفرد او باعث شده این اثر تجربهای متفاوت و بسیار جذاب باشد. او داستان را به سمت تمرکز بیشتر بر اشتیاق، تمنای درونی و میل جنسی سوق میدهد و مضامین اسطورهای خونآشامها را برای مخاطب امروزی پررنگتر میکند. همزمان، بازی بیل اسکاشگورد در نقش کنت اورلاک آنقدر تأثیرگذار و هراسانگیز است که حتی میتواند با نقش پنیوایزِ این بازیگر رقابت کند و شاید بهترین اجرای ترسناک کارنامهاش تا امروز باشد.
2. The Substance (2024)
فیلم The Substance با استفاده بیامان از خونریزی شدید و وحشت جسمانی، همچون پتکی بر سر مفهوم ظرافت فرود میآید و یکی از مؤثرترین و تحسینشدهترین فیلمهای ترسناک سالهای اخیر را خلق میکند. این اثر به عنوان یک شاهکار مطلق وحشت جسمانی در عصر مدرن شناخته میشود. از بازیهای افسانهای دمی مور و مارگارت کوالی گرفته تا تدوین پرانرژی و افزایش تدریجی آشوب و جنون، فیلم مخاطب را محکم در چنگ خود میگیرد و او را به سفری دیوانهوار در دنیای استانداردهای سمی زیبایی و سوءمصرف مواد میبرد.
این فیلم ثابت میکند که یک اثر ترسناک برای تأثیرگذاری نیازی به پیامهای ظریف و پنهان ندارد؛ بلکه با گفتن مستقیم، بیپروا و بیرحمانه حرف خود، حتی مؤثرتر از بسیاری آثار دیگر عمل میکند، بدون آنکه بهخاطر خشونت کلامی یا تصویری، از تأثیرگذاریاش کاسته شود. در واقع، فیلم ترسناک ماده این رویکرد بیپرده و تهاجمی را در تمام جنبههای فیلمسازی خود میپذیرد و دیوانگی و شدت وحشت جسمانی را آنقدر افزایش میدهد تا در پرده سوم به نقطه انفجاری و ویرانگر بیسابقهای برسد. اینکه فیلمی با این میزان خشونت و آشوب توانسته نامزد اسکار بهترین فیلم شود، بهخوبی نشاندهنده کیفیت خیرهکننده و قدرت فوقالعاده آن است.
1. Sinners (2025)
با وجود اینکه این فیلم همین سال پیش اکران شده، انکار نبوغ و درخشش پشت Sinners تقریباً غیرممکن است؛ اثری که تا اینجا بهراحتی به شاخصترین شاهکار ترسناک دهه 2020 تبدیل شده است. در این فیلم ترسناک، رایان کوگلر داستانی سرشار از اکشن پرتنش، شخصیتپردازیهای عمیق و استادانه و جهانیسازی بینظیر خلق میکند که در سینمای وحشتِ مدرن کمنظیر است. حتی با اینکه عناصر آشکار ترسناک تا نیمه دوم فیلم وارد داستان نمیشوند، گناهکاران همچنان تجربهای فوقالعاده سرگرمکننده است که بلافاصله به یک کلاسیک ژانر تبدیل شد.
این فیلم نمونهای درخشان از یک بلاکباستر کاملاً اورجینال است؛ همان چیزی که تماشاگران مدتها خواهانش بودند، با این تفاوت که اینبار وحشت و جذابیت صرف خونآشامها کلید موفقیت آن شدهاند. البته اکشن خونآشامی تنها نقطه قوت فیلم نیست، بلکه بخش کوچکی از داستانی بزرگتر درباره فرار از گذشته و قدرت موسیقی درون یک جامعه است. بهسختی میتوان آیندهای را تصور کرد که در آن، گناهکاران در پایان دهه بهعنوان بهترین فیلم ترسناک دهه 2020 شناخته نشود، چراکه این اثر استانداردی بسیار خاص و رفیع برای فیلمهای ترسناک سالهای 2026 به بعد تعیین کرده است.
منبع: روزیاتو
